Uście solne 1906 r.

Uście solne 1906 r. - Zofia Daszyńska-Golińska

Zofia Emilia Daszyńska-Golińska de domo Poznańska, ps. Jaskółka, Z.D., Z.D.-G. (ur. 6 sierpnia 1860 lub w 1866 w Warszawie, zm. 11lub 19 lutego 1934 tamże) – polska ekonomistka, historyczka gospodarki, socjolożka i działaczka społeczna, polityk socjalistyczna, senator II kadencji w II RP i feministka. Pochodziła ze zubożałej rodziny ziemiańskiej. Uczyła się gimnazjach rządowych w Warszawie i Lublinie. Po ukończeniu tego ostatniego rozpoczęła studia w Szwajcarii. Ukończyła ekonomię na Uniwersytecie Zuryskim, gdzie jako pierwszej kobiecie pozwolono jej obronić doktorat w 1891, potem przez rok studiowała w Wiedniu. Po powrocie do kraju w latach 1892–1894 wykładała na Uniwersytecie Latającym w Warszawie Wydalona z granic imperium rosyjskiego za udział w manifestacji ku czci Jana Kilińskiego wyjechała w 1894 do Niemiec i pracowała na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie gdzie w 1896 uzyskała tytuł docenta. Po dwuletnim pobycie w Niemczech zamieszkała w Krakowie.Początkowo zafascynowana marksizmem, z czasem stała się bardzo wobec niego krytyczna. W 1900 r. opublikowała studium Przełom w socjalizmie w którym opowiedziała się za poglądami Eduarda Bernsteina i Edwarda Davida postulującymi rewizję doktryny marksistowskiej. W swej ewolucji do 1914 roku stała się zwolenniczką kooperatywizmu. W przededniu wojny opublikowała także monografię Rozwój i samodzielność gospodarcza ziem polskich (Kraków 1914) w której uzasadniała istnienie samodzielności ekonomicznej ziem polskich. Choć jej domeną była ekonomia, interesowały ją taternictwo i archeologia. Brała też aktywny udział w działalności społecznej, szczególnie silnie angażując się w walkę z alkoholizmem oraz walcząc o równouprawnienie kobiet. W tych kwestiach opublikowała wiele broszur i artykułów. Była założycielką stowarzyszenia robotniczego „Trzeźwość” w Krakowie. Wykładała na Uniwersytecie Ludowym im. A. Mickiewicza w Krakowie, w Szkole Gospodarstwa Domowego we Lwowie oraz na Kursach Baranieckiego w Krakowie. Współpracowała także z Towarzystwem Kultury Polskiej (1908–1913).