U podstaw estetyki, 1949 r.

U podstaw estetyki, 1949 r. - Stanisław Ossowski

Stanisław Ossowski urodził się 22 maja 1897 roku w Lipnie na Pojezierzu Dobrzyńskim. Podczas studiów filozoficznych na Uniwersytecie Warszawskim (1915-1919) zetknął się z czołowymi przedstawicielami szkoły lwowsko-warszawskiej: Tadeuszem Kotarbińskim (1886-1981), Janem Łukasiewiczem (1878-1956), Władysławem Tatarkiewiczem (1886-1980). Uzyskawszy stopień magistra pracował jako nauczyciel języka polskiego i propedeutyki filozofii. Wziął czynny udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku, następnie odbył studia uzupełniające w Paryżu i w Rzymie. Tytuł doktora uzyskał w roku 1925 na podstawie napisanej pod kierunkiem Tadeusza Kotarbińskiego Analizy pojęcia znaku, habilitował się w 1935 roku rozprawą pt. U podstaw estetyki. Przez dwa lata studiował w London School of Economics, gdzie uczęszczał na seminarium Bronisława Malinowskiego. Socjologię na Uniwersytecie Warszawskim wykładał od roku 1936 jako pracownik Katedry Socjologii, której kierownikiem był wówczas Jan Stanisław Bystroń. Wziął udział w działaniach wojennych 1939 roku; czas okupacji spędził we Lwowie (do roku 1941) i w Warszawie, gdzie trudnił się m.in. organizowaniem tajnego nauczania socjologii na podziemnym Uniwersytecie Warszawskim. Przez pierwsze lata po zakończeniu II wojny światowej pracował na Uniwersytecie Łódzkim, był tam kierownikiem Katedry Teorii Kultury, a także dziekanem Wydziału Humanistycznego. Ossowski był jednym z największych autorytetów intelektualno-moralnych w powojennej Polsce, przyczynił się w znacznym stopniu do odbudowy znaczenia socjologii polskiej. Był przedstawicielem orientacji humanistycznej, dostrzegał zasadnicze różnice pomiędzy naukami przyrodniczymi a społecznymi. Sądził, że wszystkie zjawiska życia społecznego mają aspekt świadomościowy. Na przykład więź społeczna, szczególnie etniczna czy narodowa, jest efektem wyobrażeń i przekonań. Ich formy patologiczne takie jak rasizm czy szowinizm Ossowski zdecydowanie piętnował, chwaląc jednocześnie przejawy pozytywne takie jak patriotyzm („ojczyzna prywatna” lub „ojczyzna ideologiczna”).