Tylko Beatrycze

Tylko Beatrycze - Teodor Parnicki

Dzieje głównego bohatera - diakona Jana Stanisława - są tu ściśle zespolone z historią Polski i Europy późnego średniowiecza, często z dokładnością do jednego dnia. Najistotniejsze wydarzenia obejmują przedział miedzy rokiem 1296 a 1317, co zbiega się z okresem starań Władysława Łokietka o zdobycie korony i zjednoczenie państwa. Z kolei wykorzystany w powieści, historyczny fakt spalenia mnichów cysterskich w Mochach w 1309 r. łączy się z początkiem tzw. niewoli awiniońskiej, czyli wymuszonego przeniesienia Stolicy Apostolskiej z Rzymu do Awinionu (1309-1378). (...) Historię i literaturę wiąże przed3e wszystkim tytułowa Beatrycze - królowa Ryksa zwana Reiczką, córka zamordowanego w 1296 r. króla Przemysła II wielkopolskiego i jego drugiej żony - królewny szwedzkiej Ryksy. Historyczne świadectwa o nieprzeciętnej urodzie, talentach politycznych, barwnych kolejach losu Reiczki zachęcają do ujęcia jej biografii w ramy historycznego romansu. W „Tylko Beatrycze” spodziewana bohaterka romansu będzie jednak wielką nieobecną, marzeniem bohatera zbudowanym przez Parnickiego ze źródeł historycznych i mitów literackich (za wstępu Ryszarda Koziołka).