Tyara i Korona Tom 1 do 4 - Teodor Jeske-Choiński
Tom I - 371 s.
Tom II - 162 s.
Tom III-167s.
Tom IV-174s.
Tiara i korona – powieść z 1900 r., polskiego pisarza Teodora Jeske-Choińskiego. Książka wydana przez Instytut Prasy i Wydawnictw „Nowum”, Warszawa 1989. Osnową powieści jest słynny spór między cesarzem Henrykiem IV a papieżem Grzegorzem VII o dominację w świecie chrześcijańskim, którego podstawą była kwestia inwestytury. Autor próbuje się trzymać faktów historycznych i przedstawiać sytuację w sposób obiektywny i bezstronny, chociaż, jak sam zaznacza we wprowadzeniu do książki, przez niektórych został posądzony o stronniczość na rzecz cesarza. Przyznając się zdecydowanie do przekonań katolickich, Jeske-Choiński nie chce jednak powtarzać nieuzasadnionych twierdzeń stawiających w pozytywnym świetle jedynie papieża. Tak pisze: Będąc katolikiem nie tylko z chrztu, ale także i sympatii osobistych, nie mogłem mieć zamiaru, ani chęci obniżenia wartości męża, który należy do najzasłużeńszych władców Kościoła.Z tego jednak nie wypływa, abym powtarzał za wrogami Henryka wszystkie plotki i oszczerstwa i robił tendencyjnie „czarnym charakterem” nieszczęśliwego cesarza za to, że bronił przywilejów, które uważał za swoje prawo. (...) Odtwarzając w formie artystycznej spór Grzegorza z Henrykiem, starałem się być przedmiotowym - o ile to w mocy człowieka - sprawiedliwym dla obu stron (s. 8).Powieść w precyzyjny sposób odtwarza tło, istotę i skutki konfliktu między władzą świecką a duchowną o inwestyturę. Wiele miejsca poświęca wyłożeniu racji czy to cesarza, czy papieża, ubierając swoje wywody w szatę dialogów lub przemyśleń głównych bohaterów. Z treści książki emanuje erudycja historyczna oraz doskonała znajomość epoki. Autor sam przypomina w przypisach, że np. konkretne poglądy Grzegorza VII zaczerpnął z jego listów. Jeske-Choiński dobrze oddaje również przeżycia wewnętrzne, rozterki i przemyślenia bohaterów. Są oni nie tylko wielkimi postaciami historii, ale zwykłymi ludźmi wraz z ich życiowymi problemami i dylematami.Konflikt polityczny o zabarwieniu religijnym jest głównym wątkiem powieści, ale autor nie omieszkał wpleść w nią również wątku miłosnego. Jego bohaterami są doradca Henryka IV - Bertold z Meersburga i przyrzeczona mu już w dzieciństwie Judyta z Hohenau. Początkowo los stawia ich po przeciwnych stronach konfliktu, ale z czasem Judyta przechodzi na stronę Henryka, nie zważając na klątwę rzuconą na króla. Historia kończy się małżeństwem Judyty i Bertolda. Teodor Jeske-Choiński, ps. M. Bogdanowicz, T. J. Orlicz, Pancerny, Habdank, Łada, Polikrates (ur. 27 lutego 1854 w Pleszewie (Wielkopolska), zm. 14 kwietnia 1920 w Warszawie) – intelektualista, pisarz i historyk, publicystakonserwatywny, krytyk teatralny i literacki. Jeden z czołowych teoretyków i propagatorów antysemityzmu w Polsce na początku XX wieku.Był synem urzędnika sądowego Fryderyka Jeskego i Franciszki z d. Choińskiej. Pobierał nauki w gimnazjach klasycznych w Śremie i Poznaniu, gdzie w 1872 otrzymał maturę. Studiował inżynierię drogową na Politechnice we Wrocławiu, filozofię na Uniwersytecie w Pradze i literaturę w Wiedniu. W 1880 ożenił się z Ludmiłą z Mikorskich, kompozytorką i śpiewaczką. W latach 1880-1882 publikował stale w „Przeglądzie Tygodniowym”, „Nowinach” i "Ateneum". W 1881 był prezesem Koła Polskiego oraz założycielem towarzystwa kulturalnego Ognisko Polskie.Po powrocie ze studiów zamieszkał w Warszawie, gdzie na krótko związał się ze środowiskiem pozytywistów. Od 1882 był członkiem kolegium redakcyjnego pisma „Niwa”. W połowie lat osiemdziesiątych XIX wieku w wyznawanych przez niego poglądach dokonał się zasadniczy zwrot – stał się czołowym publicystą obozu młodych konserwatystów. W tym czasie podjął współpracę z pismami: „Słowo”, „Wiek”, „Rola”.Od 1889 przebywał w Paryżu, skąd w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku pisywał do warszawskiego pisma „Wędrowiec”. W 1910 przeniósł się do Lwowa, gdzie do 1914 redagował „Kronikę Powszechną”. Przez kilka lat był także redaktorem popularnej serii wydawniczej „Biblioteki Dzieł Wyborowych”, która przybliżała polskiemu czytelnikowi dorobek prozaików polskich i zagranicznych. Po wybuchu I wojny światowej wyjechał do Wiednia. Do Warszawy powrócił w 1915.
