Tragiczne dzieje doktora Fausta 1908 r. - Krzysztof Marlowe
Tragiczne dzieje doktora Fausta tragedya z angielskiego przełożył Jan Kasprowicz.
Faust (ang. Doctor Faustus) – sztuka angielskiego dramaturga i poety Christophera Marlowe'a, będąca pierwszym przeniesieniem na deski teatru historii niemieckiego teologa, lekarza, astrologa i alchemika Johanna Georga Fausta.
Pełny tytuł sztuki brzmi The Tragical History of the Life and Death of Doctor Faustus (Tragiczna historia życia i śmierci doktora Fausta). Powstała ona zapewne na przełomie roku 1588/1589. Opublikowana w 1604 roku.
Sztuka Marlowe'a opowiada o losach niemieckiego uczonego, który - zawiedziony swoimi dotychczasowymi osiągnięciami - zawiera umowę z diabłem, ofiarując mu swoją duszę w zamian za ogromną władzę, jakiej nie dała mu żadna z dyscyplin, które dotąd uprawiał. Dzieło jest znane w dwóch znacznie różniących się wersjach. W jego ramach przeplatają się wątki tragiczne i komediowe, czy wręcz farsowe. Historia Fausta jest - obok pełnej epickiego rozmachu dwuczęściowej opowieści o Tamerlanie Kulawym, władcy Mongołów (Tamburlaine the Great) - najwybitniejszym utworem Marlowe'a.
Christopher Marlowe (ochrzczony 26 lutego 1564 w Canterbury, zm. 30 maja 1593 w Deptford pod Londynem) – angielski dramatopisarz i poeta okresu elżbietańskiego.
Syn szewca z Canterbury Johna Marlowe'a. W 1587 roku ukończył Corpus Christi College na Uniwersytecie Cambridge.
Nadano mu przydomek "ojca angielskiej tragedii", między innymi z powodu wprowadzenia wiersza białego do elżbietańskiego dramatu.
Marlowe był również tłumaczem. Znane są jego tłumaczenia poezji Owidiusza i Lukana.
Do najważniejszych dramatów Marlowe'a należą:
- Tamerlan Wielki (Tamburlaine the Great, 1587) – tragedia ta, uważana za pierwsze dzieło złotego wieku literatury elżbietańskiej, obraca się wokół ulubionego motywu Marlowe'a - ambicji. Główną postacią jest czarny charakter opętany ideą politycznej władzy i bezkompromisowo do niej dążący.
- Tragiczne dzieje doktora Fausta (The Tragical History of Doctor Faustus, 1588) – tragedia również poruszająca temat ambicji. Tym razem chodzi o wyzwanie intelektualne; sztuka nawiązuje do średniowiecznych legend o poszukiwaniu źródeł nieskończonej mądrości i wiedzy. Elementy takie jak czarna magia, pakty z diabłem, i inne sztuka czerpie z tradycji moralitetu.
- Żyd z Malty (The Jew of Malta, 1592) – tragedia zemsty o pokrzywdzonym przez chrześcijan żydzie. Podobnie jak w przypadku dwóch ww. tragedii, także i w Żydzie... prezentuje Marlowe postać silnego czarnego bohatera.
- Edward II (Edward II, 1593) – sztuka historyczna, uważana za nawet lepiej skonstruowaną, niż ww. tragedie. Edward II oparty jest w dużym stopniu na dialogu, co owocuje większym zróżnicowaniem i wzbogaceniem postaci. Sztuka otwarcie porusza temat homoseksualizmu (motyw ten obecny jest również w poezji Marlowe'a).
