Szkice z Przeszłości Miasta Kresowego 1947 r.

Szkice z Przeszłości Miasta Kresowego 1947 r. - Janusz Peter

Peter Janusz Wincenty (1891–1963), lekarz, dyrektor szpitala powiatowego w Tomaszowie Lubelskim, działacz społeczny i kulturalny. Ur. 26 XI w Skolem w pow. stryjskim, był synem Michała, pracownika kolejowego, i Karoliny z Koczerskich. Po ukończeniu szkoły średniej we Lwowie w r. 1912 rozpoczął studia prawnicze, lecz rychło przeniósł się na Wydział Lekarski Uniw. Lwow. Studia wyższe przerwało mu powołanie do służby w armii austriackiej w r. 1914; odbył m. in. kampanię na froncie włoskim. W r. 1919 wstąpił do WP, brał udział w trzecim powstaniu śląskim. Dyplom doktora wszech nauk lekarskich uzyskał w r. 1923. Dr Janusz Peter zajmował się także pracą naukową. Ogłosił ok. 80 publikacji, głównie z dziedziny chirurgii, ponadto z historii medycyny, a także historii regionu. Dużym uznaniem cieszyły się jego studia poświęcone ortopedii i chirurgii jamy brzusznej, publikowane w czasopismach lekarskich, m. in.: Strzemiona wyciągowe („Chirurgia Narządów Ruchu” R. 6: 1933), Nowy sposób zawieszania chorego zapobiegający odleżynom w złamaniach kręgosłupa („Chirurgia Narządów Ruchu” R. 7: 1934), Uwagi o durze osutkowym i jego leczeniu („Pol. Gaz. Lek.” R. 13: 1934), Torbiel skórzasta głowy („Chirurg. Pol.” R. 3: 1938), Uwagi o cięciu cesarskim („Pol. Tyg. Lek.” R. 8: 1953). Z historii medycyny do najpoważniejszych jego publikacji należą: Rys rozwoju piśmiennictwa lekarskiego w języku polskim, dotyczącego chirurgii narządów ruchu („Chirurgia Narządów Ruchu” R. 8: 1935), Dawne szpitale w Tomaszowie Lubelskim i jego powiecie („Medycyna” R. 13: 1939), Z dziejów służby zdrowia w Tomaszowie Lubelskim (Zamość 1946), Sprawy medyczne w zamojskich księgach miejskich. Studium historyczne („Arch. Hist. Med.” T. 24: 1961, T. 25: 1962). Był też autorem obszernej monografii, poświęconej dziejom Tomaszowa Lubelskiego, opublikowanej własnym nakładem: Szkice z przeszłości miasta kresowego (Zamość 1947). W Wojewódzkim Archiwum Państwowym w Zamościu znajdują się maszynopisy jego niedokończonych studiów: Z przeszłości Ziemi Tomaszowskiej, Orzecznictwo sądowo-lekarskie na tle praktyki karnej i obyczajów w dawnym Hrubieszowie, a także materiały do dziejów ruchu oporu na terenie Zamojszczyzny podczas okupacji niemieckiej. W okresie powojennym P. uzyskał specjalizację II stopnia w zakresie chirurgii i ginekologii. Kilkakrotnie odrzucił propozycję pracy w Akademii Medycznej. Był członkiem Komisji Historii Medycyny i Nauk Matematyczno-przyrodniczych PAU, korespondentem Instytutu Medycyny Pracy i Higieny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie, członkiem honorowym Tow. Chirurgów Polskich oraz Międzynarodowego Tow. Chirurgicznego.