Szermierka na szpady

Szermierka na szpady - Zbigniew Czajkowski

Zbigniew Czajkowski (ur. 5 lutego 1921 w Modlinie, zm. 8 lutego 2019) – polski zawodnik, trener, teoretyk sportu.

Jeden z najsłynniejszych i najbardziej zasłużonych trenerów współczesnej szermierki na świecie, brał udział w opracowaniu pierwszej polskiej terminologii szermierczej, autor największej liczby książek o tematyce szermierczej w Polsce (ponad 30), od wielu lat autor artykułów dla periodyku Sport Wyczynowy, a także Człowiek i Ruch – Human Movement, The Swordmaster, News Bulletin BAF.

W 1934 wstąpił do lwowskiego Korpusu Kadetów. W okresie wojny więziony w Kołomyi, Stanisławowie, Lwowie, Złoczowie i Starobielsku i w łagrze w Workucie. W 1941 został zwolniony, co pozwoliło mu na przedostanie się do Uzbekistanu, gdzie zaciągnął się do marynarki wojennej i z grupą marynarzy i lotników, przez Persję, Indie, Afrykę Południową i Atlantyk, przeprawił się do Wielkiej Brytanii. W Plymouth zaokrętował się na niszczycielu ORP „Ślązak”. W latach 1942-44 brał udział w walkach na kanale La Manche. Przez ponad rok pływał po Morzu Śródziemnym i Atlantyku, brał też udział w wyprawie na Dieppe, lądowaniu aliantów na Sycylii, bitwie pod Salerno. W 1944 na ORP „Błyskawica”, osłaniał oddziały, które lądowały w Normandii.

W latach 1945-1948 studiował na Uniwersytecie w Edynburgu na Wydziale Lekarskim. Po powrocie do Polski ukończył Akademię Medyczną w Krakowie. W 1953 zrezygnował z kariery lekarza, został trenerem w gliwickim klubie Budowlanych i całkowicie poświęcił się szermierce.

Wielokrotnie reprezentował Polskę we florecie i szabli (zdobywając brązowy medal z drużyną na mistrzostwach świata w Brukseli w 1953). Przez wiele lat był kierownikiem wyszkolenia i naczelnym trenerem Polskiego Związku Szermierczego (trenował wielu mistrzów szermierki, m.in. Egona Franke i Wojciecha Zabłockiego, Bohdana Gonsiora – złotego medalistę MŚ w drużynie szpadzistów, Jacka Bierkowskiego – wicemistrza świata w szabli, Magdalenę Jeziorowską – mistrzynię Europy).

Od 1980 roku pracuje na AWF w Katowicach, jest promotorem licznych prac magisterskich, prowadził prace naukowo-badawcze, wyszkolił ponad 100 trenerów szermierki, którzy pracują z sukcesami w Polsce i za granicą. W czerwcu 2004 otrzymał Doktor Honoris Causa tej uczelni.
W marcu 2013 przyznano mu Medal „Kalos Kagathos”.

Prowadził też liczne kursy, wykłady i seminaria w zagranicznych uczelniach i ośrodkach sportowych (w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Szwajcarii, Austrii, Rosji i na Ukrainie).