Świat przeżywanych

Świat przeżywanych - Zdzisław Krasnodębski

Chociaż termin Lebenswelt kojarzy nam się dzisiaj przede wszystkim z Husserlem, to - wbrew powszechnemu przekonaniu - nie Husserl był jego twórcą. (...) Już wcześniej istniały rozmaite teorie antycypujące teorię Husserla i torujące jej drogę - Kantowskie teleologiczne pojęcie świata, teoria świata jako woli i przedstawienia u Schopenhauera, Nietzschego koncepcja świata jako woli mocy, Avenariusa pojęcie świata naturalnego, koncepcja naturalnego światopoglądu Schelera. W filozofii niemieckiej od czasów Kanta istniała stała tendencja do subiektywizacji świata, związana m.in. z odejściem od chrześcijaństwa. Twórcą porządku świata okazywał się w coraz większym stopniu nie Bóg, lecz rola ta przypadała ludzkiej - choć transcendentalnej - świadomości. Świat był nie tylko coraz konsekwentniej pojmowany jako korelat świadomości, lecz także większego znaczenia nabierały jego cechy społeczno-kulturowe. Filozoficzne myślenie o świecie • coraz bardziej oddalało się od idei kosmosu i przyrody, a skupiało się na historycznej, językowej i społecznej egzystencji człowieka. Tendencja ta osiągnęła swój punkt szczytowy w filozofii Husserla. Husserlowskie „odkrycie" świata przeżywanego nie było więc ani przypadkiem, ani niespodziewanym zwrotem w filozofii, lecz - być może - doprowadzeniem do końca jednego z jej wątków.