Studia nad konfederacją tarnogrodzką i Sejmem Niemym

Studia nad konfederacją tarnogrodzką i Sejmem Niemym -

Na niniejszy tom składa się sześć studiów badaczy z Polski, Litwy i Rosji,którzy podjęli trud zbadania okoliczności zawarcia traktatu warszawskiego7 listopada 1716 r. oraz wypracowania refom skarbowo-wojskowych,przyjętych na jednodniowym Sejmie Niemym 1 lutego 1717 r. Pewienwpływ na omawiane wydarzenia miały sukcesy militarne konfederatóww Wielkopolsce, które jednak ostatecznie zakończyły się ich klęską i rozbiciembardzo aktywnego od wiosny do początków jesieni 1716 r. zgrupowaniaChryzostoma Gniazdowskiego. Zapewne większe znaczenie miałajednak bardzo trudna sytuacja finansowa państwa, która nie pozwalała nanależyte opłacanie wojska, tak regularnego, jak i konfederackiego. Kryzysfinansowy uległ pogłębieniu podczas nieformalnej wojny domowej w Polsceza sprawa kontrybucji wybieranych przez wojska królewskie i konfederackieoraz grabieży, jakich dopuszczali się niekarni żołnierze. Na towszystko nakładała się silna presja polityczna i militarna ze strony RosjiPiotra I. Wszystkie te czynniki skłoniły obie strony do zawarcia kompromisowegotraktatu, rozbudowanego następnie o pakiet reform, które tymczasowouzdrowiły sytuacje, jednak ponad pół wieku ich obowiązywaniadoprowadziło ostatecznie do znaczącego osłabienia Rzeczypospolitej.