Straty kultury polskiej pod okupacją niemiecką 1939 - 1944

Straty kultury polskiej pod okupacją niemiecką 1939 - 1944 - Karol Estreicher

Karol Rafał Estreicher (ur. 4 marca 1906 w Krakowie, zm. 29 kwietnia 1984 tamże) – polski historyk sztuki, encyklopedysta, prozaik, autor licznych publikacji, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1951–1976 dyrektor Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był zaangażowany w rewindykację polskich dzieł sztuki zagrabionych w czasie II wojny światowej.

Był on niestrudzonym kontynuatorem – mimo kłopotów czynionych mu przez władze Uniwersytetu Jagiellońskiego w czasach PRL, który próbował zawłaszczyć prawa autorskie do bibliografii – dzieła dziadka Karola Estreichera (1827–1908) i ojca Stanisława: Bibliografii polskiej Estreichera, którą wznowił z uzupełnieniami w latach 1957-1989 (tomy I-XIV) oraz samodzielnie przygotował zeszyt 1 tomu XXXIV (1951).

Był także autorem cenionych prac naukowych: Miniatury Kodeksu Behema (1933), Załuscy: bibliografia odnosząca się do Załuskich w XVII I XVIII wieku (1952), Grobowiec Władysława Jagiełły (1953), Collegium Maius [UJ] (1968), Historia sztuki w zarysie (1973, wyd. 10, 1990); przetłumaczył i opracował Żywoty najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów G. Vasariego (t. I-IX, 1985-1990); był także autorem utworów o charakterze literackim: Nie od razu Kraków zbudowano (1947) oraz Krystianna (1957).

W okresie międzywojennym Karol Estreicher był także encyklopedystą, współtwórcą Encyklopedii staropolskiej wydanej w latach 1937–1939 wraz z Aleksandrem Brücknerem. Był autorem doboru całości ikonografii do tego dzieła oraz haseł dotyczących sztuki: malarstwo, przemysł artystyczny, rzeźba oraz ubiór[2].

W latach 90. spadkobierca spuścizny naukowej K. Estreichera – Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie – podjęło się wydania wielotomowych dzienników Estreichera, które pod tytułem nadanym przez autora, Dzienniki wypadków, ukazały się dotychczas za lata 1939-1945 (t. I, 2001), 1946-1960 (t. II, 2002), 1961-1966 (t. III, 2003), 1967-1972 (t. IV, 2004), 1973-1977 (t. V, 2006), 1978-1980 (t. VI, 2013), 1981-1984 (t. VII, cz. I-II, 2014) - konsultacja historyczna Dariusz Matelski. Każdy z tomów liczy po ponad siedemset stron druku. Również staraniem Towarzystwa wznowiono wydane w 1944 w Londynie Straty kultury polskiej pod okupacją niemiecką 1939-1944 (Kraków 2003) wzbogacone edycją dokumentów przygotowanych przez Zbigniewa Kazimierza Witka pt. Dokumenty strat kultury polskiej pod okupacją niemiecką 1939-1944 z archiwum Karola Estreichera (Kraków 2003).