Stanisław Witkiewicz 1928 r.

Stanisław Witkiewicz 1928 r. - Kazimierz Kosiński

Stanisław Witkiewicz herbu Nieczuja (ur. 21 maja 1851 w Poszawszu, zm. 5 września 1915 w Lovranie)[1] – polski malarz, architekt, pisarz i teoretyk sztuki, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego, ojciec Stanisława Ignacego Witkiewicza.
Malarz, ilustrator, krytyk i teoretyk sztuki, pisarz reprezentujący nurt dziewiętnastowiecznego realizmu, twórca stylu zakopiańskiego w architekturze. Ojciec Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego). Urodzony w 1851 w Poszawszu na Żmudzi, zmarł w 1915 w Lovran - miejscowości nad Adriatykiem na półwyspie Istria.

Należał do grona twórców, którzy najsilniej oddziałali na dzieje polskiej sztuki w końcowej fazie XIX stulecia. Jego pisma odcisnęły także piętno na polskiej myśli społecznej przełomu XIX i XX wieku; znany był i wysoko ceniony jako moralista podejmujący problemy religii, etyki i tożsamości narodowej w dziełach takich jak "Chrześcijaństwo i katechizm", "Wallenrodyzm czy znikczemnienie", "Bagno", "Po latach", "Życie, etyka, rewolucja".

Nazwisko Witkiewicza kojarzone jest z postacią wybitnego krytyka i teoretyka sztuki, malarza, rysownika i autora architektonicznych projektów walczącego o przełom w polskiej sztuce w kontekście europejskim zapóźnionej, prowincjonalnej, zdominowanej przez literackie treści i skonwencjonalizowane środki wyrazu o akademickiej proweniencji. Będąc szermierzem realizmu w sztukach plastycznych Witkiewicz stał się jednocześnie "prorokiem stylu zakopiańskiego" w architekturze i projektantem przedmiotów użytku codziennego nawiązującym do podhalańskich wzorów.

Nie sposób też pominąć jego zasług jako ojca i mentora innego znakomitego artysty, Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego), który w konfrontacji z poglądami "starego" Witkiewicza stworzył własną, zupełnie odmienną od ojcowskiej, wizję twórczą.