Śladami Kanunu

Śladami Kanunu - Joanna Minksztym

Jest to pierwsza tego typu wystawa w Europie, prezentująca gromadzoną od ponad 20 lat, największą w Polsce i jedną ze znaczących na naszym kontynencie kolekcję muzealną obejmującą ponad 250 zabytków z terenu Kosowa i Północnej Albanii. Wiele z nich ma wartość unikatową gdyż dokumentują utracone bezpowrotnie w wyniku działań wojennych i gwałtownie postępującej globalizacji, dziedzictwo kulturowe tego regionu. Wystawa obejmuje powierzchnię ok. 300 m2, towarzyszą jej wydawnictwa edukacyjne oraz wydarzenia muzealne, a także bogato ilustrowany barwny katalog zbiorów opatrzony obszernymi esejami wstępnymi dotyczącymi historii i etnografii Kosowa. Także nowoczesna aranżacja plastyczna wystawy jest jej silnym atutem. Przedsięwzięcie to ma charakter międzynarodowy, łączy współpracę kilku muzeów polskich i zagranicznych. Wystawa poświęcona jest problematyce wielokulturowości Kosowa oraz współczesnym przemianom tożsamości jego mieszkańców, a w szczególności kształtowaniu się nowego poczucia świadomości narodowej (Kosowarzy) w oparciu o kulturę albańską. Poprzez prezentację obiektów kultury materialnej ukazujemy kulturę tradycyjną, a za pomocą fotogramów, stanowiących integralną część wystawy, oparte na tradycji elementy kultury współczesnej. W tych dwóch kontekstach (kultura tradycyjna i współczesna) pokazujemy funkcjonowanie zasad prawa zwyczajowego (Kanunu) oraz ściśle z nim związane zasady honoru, gościnności, tolerancji religijnej, podziału pracy i obowiązków w ramach rodziny. Tematyka taka ma walory uniwersalne, a szczególnie aktualna jest w chwili obecnej, wobec wielu kontrowersji na arenie międzynarodowej dotyczących Kosowa. Nadrzędnym celem projektu jest kształtowanie postawy zainteresowania, tolerancji i otwartości w stosunku do kultury innej niż rodzima, w szczególności kultury o silnych wpływach muzułmańskich, obciążonej w Europie wieloma negatywnymi stereotypami. Realizacja projektu ma na celu także otwarcie na dialog międzykulturowy oraz pogłębienie w społeczeństwie polskim wiedzy o mechanizmach kształtowania i podtrzymywania tożsamości kulturowej (m. in. w oparciu o prawo zwyczajowe) oraz przyczyn determinujących dawniej i obecnie powstawanie nowych państw w Europie i na świecie. Niepowtarzalna aranżacja plastyczna znakomicie ukazuje ideę wystawy, poprzez zastosowanie ascetycznych form etalażu, nowatorskie spojrzenie na zabytki muzealne oraz zastosowanie nowoczesnych środków technicznych