Seelsorger in Polen - Wojciech Kalinowski
"Seelsorger in Polen. Polnische Priester auf dem Prüfstein des II. Vatikanischen Konzils", Wojciech Kalinowski, "Episteme", 52, 2006 : [recenzja]
Ks. dr Wojciech Kalinowski jest kapłanem diecezji ełckiej, aktualnie pełni funkcję rektora i wykładowcy teologii pastoralnej oraz pedagogiki religii w Seminarium Duchownym w Ełku. W latach 1993-194 studiował teologie pastoralną u prof. Paula M. Zulehnera i pedagogikę religii u prof. Wolfganga Langera na Uniwersytecie Wiedeńskim. W 1997 roku obronił tu pracę doktorską pt. „Priester in Polen auf dem Prüfstein des II. Vatikanischen Konzils”. Ukazuje się ona drukiem po 9 latach, z pewnymi poprawkami i skrótami oraz pod nieco zmienionym tytułem. Książka „Seelsorger in Polen” jest pierwszą i jak dotąd jedyną tego typu pracą socjologiczno-pastoralną dającą wgląd w życie osobiste, mentalność oraz wzory myślenia i działania polskich kapłanów. W Europie Zachodniej tego typu badania socjologiczne były realizowane już w drugiej połowie lat sześćdziesiątych (po Soborze Watykańskim II) i w latach siedemdziesiątych. W Niemczech, Austrii i Szwajcarii objęły one wszystkie diecezje, we Włoszech, Hiszpanii i Francji - tylko wybrane diecezje (np. P.M. Zulehner, W ie P rie ster h eute leben. E rg eb n isse d e r W iener P rie sterb efra g u n g , Wien 1970; G. Schmidtchen, P rie ste r in D e u tsch la n d , Freiburg 1973; J. Kerkhofs, P.M. Zulehner, E u ro p a ohne P rie ster, Dulsseldorf 1995; U. Rausch, K rea tive G em einde. D e r P fa rrerm a n g el - u n d d a s E nde? A n a lisen - M o d e lle - V isionen, Frankfurt am Main 1994). Jeżeli nawet kapłaństwo jako instytucja nie znajduje się w społeczeństwie polskim w kryzysie, to kapłani kształtują swoją tożsamość osobową i społeczną w nowych warunkach politycznych, gospodarczych i społeczno-kulturowych, w transformującym się społeczeństwie o cechach demokratycznych i pluralistycznych. Osoby pracujące obecnie w duszpasterstwie parafialnym stoją wobec nowych, trudnych problemów i wymogów nowoczesności (ponowoczesności), a przeciążeni codziennymi zadaniami przeżywają niejednokrotnie stresy i frustracje, a niekiedy i poważne kryzysy tożsamościowe. Polska jako „krajem wielu kapłanów” jest niezwykle ważnym obiektem badań socjologicznych, często przedstawiany jako „modelowy” dla innych krajów chrześcijańskich. Koncepcje badań, hipotezy badawcze (w sumie aż 52) i obszerny kwestionariusz ankiety (110 pytań) ks. Wojciech Kalinowski wypracował pod kierunkiem znakomitego socjologa i teologa austriackiego Paula M. Zulehnera, przy wykorzystaniu doświadczeń socjologów niemieckich, austriackich i szwajcarskich. Kwestionariusz ankiety zawierał pytania dotyczące biografii życiowej księży (wiek, funkcje duszpasterskie, zawód rodziców, warunki materialne STUDIA EŁCKIE 8(2006) 290 Re c e n z j e i o m ó w ie n ia rodziny, pochodzenie społeczne, religijność rodziców, wykształcenie badanych, przynależność do organizacji młodzieżowych itp.), rodzącego się powołania do kapłaństwa, wpływu instytucji i osób znaczących na jego rozwój, motywy wyboru kapłaństwa, a dalej warunków życia i spędzania czasu wolnego, dziedzin pracy duszpasterskiej i jej uwarunkowań, osobistych odczuć i ocen związanych z praca duszpasterską, przygotowania teologiczno-pastoralnego oraz duchowości kapłańskiej. Niemal wszystkie dziedziny aktywności duszpasterskiej, czy szerzej etosu kapłańskiego stały się przedmiotem tych badań empirycznych, mających charakter diagnostyczno-eksploracyjny. Spośród 300 rozesłanych do księży w diecezji ełckiej kwestionariuszy ankiet powróciło do badacza 145, co stanowi 48,3% założonej próby badawczej. Można hipotetycznie założyć, że w badaniach uczestniczyli bardziej aktywni księża, bardziej zatroskani o przyszłość duszpasterstwa w diecezji, dostrzegający sens namysłu i refleksji nad kondycją materialną, społeczną, psychiczną i duchową polskiego duchowieństwa. Jakkolwiek wskaźnik osób uczestniczących w badaniach ełckich z poszczególnych roczników kapłańskich był w miarę zbliżony od (41% do 54%), to jednak nie można tych badań socjologicznych uznać za w pełni reprezentatywne dla diecezji ełckiej, ani tym bardziej dla całego kraju. Stanowią one niemniej ważną próbę socjologicznej penetracji w środowisku, które jest dość hermetyczne w sensie społecznym, a także odnoszące się do ludzi nie tylko wykonujących pewien zawód, ale i wypełniających szczególną misję związana z powołaniem.
oszczędź
80 %
