Scripta Humana TOM 5

Scripta Humana TOM 5 - Marta Ruszczyńska red.

Na czym polega fenomen ogromnej popularności współczesnej powieści kryminalnej? Na to pytanie próbują sobie odpowiedzieć zarówno autorzy, czytelnicy, jak i podążający za aktualnymi trendami na rynku wydawniczym badacze literatury popularnej. Europejczycy, wychowani na tradycyjnej angielskiej powieści dedukcyjnej i amerykańskim crime story, nie oczekiwali po tak zwanym gatunku niskim niczego więcej niż zgrabnego wypełnienia jednego z oczekiwanych schematów, na tyle skonwencjonalizowanych, że Stanko Lasić w 1973 roku podjął się próby określenia jego podstawowych wyróżników, które następnie ujął w strukturalistyczne ramy. Od tego czasu w kryminale zmieniło się wiele. Drogowskaz, jaki postawił miłośnikom gatunku chorwacki badacz, nadal obowiązuje, ale wątki drugoplanowe, konteksty regionalne i etniczne, wreszcie świat odległej historii, obserwacje zjawisk socjologicznych i kulturowych oraz coraz częściej pojawiający się na kartach tych utworów komizm spowodowały, że ten gatunek powoli, aczkolwiek systematycznie zaczął wypierać z rynku inne gatunki literatury popularnej. Coraz częściej spotyka się opinie, że jest to nowa forma przekazywania informacji społecznych i że w przypadku kryminału mamy do czynienia z powieścią, która powinna realizować ważne funkcje i misje społeczne w tym zakresie.