Rzym, jego kościoły i pomniki, 1880 r.

Rzym, jego kościoły i pomniki, 1880 r. - Wincenty Smoczyński

W roku obecnym dnia 3 czerwca, Jego Świątobliwość Pius IX, pierwszy z Papieży ma obchodzić pięćdziesięcioletnią rocznicę przyjęcia święceń kapłańskich, a zarazem trzydziestoletnią rocznicę pasterzowania nad całym katolickim Kościołem. Na tę uroczystość cały świat katolicki wyśle z darami swoich przedstawicieli, aby świadczyli o tej miłości, jaką otacza Jego Najdostojniejszą Osobę. (...) Pojadą ludzie różnych warstw społeczeństwa naszego, a podobno najwięcej takich, którym są nieznane obce języki. Dla wygody tych ostatnich, z zebranych notatek w ciągu czteroletniego (1864-1867) pobytu w Wiecznem Mieście, ułożyłem niniejszą książeczkę. (...) Praca niniejsza jest prawdziwie dorywkową. Nie jest to opis rzymu, ani opis wrażeń doznanych w Wiecznem Mieście, ani uczone poglądy na sztuki piękne. (...) Jest to prosty przewodnik, wiodący pielgrzyma za rękę, wskazujący mu na co ma patrzeć i mówiący to, o czem piesze ==cicerony== najczęściej milczą. Fragment ==Słowa od Autora== Wincenty Smoczyński (1842-1903) - ksiądz, sybirak, pisarz. Zasłynął jako organizator i przewodnik pielgrzymek do Wiecznego Miasta. Wybitnym znawc Rzymu, autor wydanej w 1877 r. w Krakowie książki ==Rzym, jego kościoły i pomniki, upominek pielgrzymom polskim== oraz wyjątkowo starannie opracowanego ==Planu Rzymu wedle najlepszych źródeł==. Uznawany za króla pielgrzymek. Jako król został zresztą uwieczniony na płótnie Hołdu Pruskiego Jana Matejki, użyczając swojego oblicza Zygmuntowi Staremu.