Religia Słowian

Religia Słowian - Andrzej Szyjewski

Praca krakowskiego religioznawcy podejmuje nadzwyczaj trudne zadanie. Mimo braku jakichkolwiek słowiańskich zbiorów tekstów mitycznych, a przy widocznej tęsknocie za słowiańską mitologią, autor przedstawia własną hipotezę na temat religii Słowian. Dzięki wykorzystaniu wielu najnowszych metod naukowych, udało się zrekonstruować jej podstawy światopoglądowe. Erudycyjna hipoteza Autora wciąga i zaciekawia, zwłaszcza że w polskiej literaturze naukowej z pracami na ten temat spotykamy się wyjątkowo rzadko. Do książki Andrzeja Szyjewskiego podchodziłem dość sceptycznie. Każda pozycja poruszająca temat religii czy też mitologii Słowian musi się odnosić, chcąc nie chcąc, do etnografii i folkloru, a to nie stanowi pewnego źródła wiedzy o wierzeniach sprzed ponad tysiąca lat. Jednak już na samym początku pracy Autor (religioznawca i etnolog religii pracujący w Instytucie Religii UJ) udowadnia, że podczas pisania Religii Słowian nie lekceważył metodologii i podszedł do tematu bardzo profesjonalnie. Książka podzielona jest na dziewięć rozdziałów. W pierwszym, zatytułowanym Religia bez źródeł, Szyjewski dokonuje zarysu historycznego przybycia i położenia Słowian u zarania dziejów oraz późniejszego ich podziału na Słowian Zachodnich, Wschodnich i Południowych. Następnie przedstawia problem braku źródeł, podobny, jak w przypadku religii celtyckiej czy też germańskiej. Sugeruje jednak możliwość wychwycenia głęboko zakorzenionych w kulturze i duchowości ludzkiej „algorytmów” mogących doprowadzić badacza do pewnych pomysłów i wniosków. Autor udowadnia, że tworzył książkę opierając się na podstawowej światowej literaturze, powołuje się m.in. na Lévi-Straussa czy Dumézila, którzy stworzyli podwaliny do odczytywania mitów. Ten drugi, tworząc trójpodział funkcji bogów indoeuropejskich, nie widział w mitologii Słowian różnicy między wielofunkcyjnością tych ról, a ich nakładaniem się na różnych bogów.