Pułapki zaangażowania

Pułapki zaangażowania - Maria Hirszowicz

Autorka jest socjologiem; w 1968 roku została zwolniona przez władze Uniwersytetu Warszawskiego – od tego czasu przebywa na emigracji w Anglii, profesor Uniwersytetu w Reading, professor emeritus Uniwersytetu Warszawskiego. Jest to książka o zaangażowaniu polskich intelektualistów po stronie komunizmu i o tym, co z tego wynikło. Autorka pokazuje, jak w sytuacji konfliktu między ideologią a rzeczywistością uruchomiane były procesy automistyfikacji, likwidujące dysonans poznawczy i pozwalające na podtrzymanie poczucia własnej godności. Jako głos w toczącej się dyskusji na temat peerelowskiego etapu naszej historii jest to książka szczególnie ważna dla polskiego Czytelnika, dla którego stosunek do komunistycznej przeszłości i ludzi w nią uwikłanych jest wciąż jednym z podstawowych kryteriów wyznaczających współczesne podziały polityczne i ideologiczne. Jednakże problem podejmowany w Pułapkach zaangażowania nie dotyczy jedynie przeszłości. Ma ogólny charakter. Jest to problem związku mię-dzy prawdą i wiarą, zaangażowaniem ideologicznym a uczciwością intelek-tualną. I w tym sensie książka ta jest czymś więcej niż tylko próbą rozliczenia się z przeszłością. Opisywane przez Hirszowicz mechanizmy samooszukiwania się nie stanowią bowiem zjawiska związanego jedynie z ideologią komunistyczną i ? jak Autorka ostrzega ? nie broni nas przed nimi wolny obieg informacji (z recenzji prof. M. Marody). Książka otrzymała w 2002 roku nagrodę specjalną tygodnika Polityka.