Psychologia walki i dowodzenia

Psychologia walki i dowodzenia - Jerzy Cendrowski

Każda wojna niesie z sobą zagrożenie. Stwierdzenie to dotyczy zarówno odległych wojen epoki Hannibala, jak wojen okresu napoleońskiego czy też kolejnych konfrontacji zbrojnych minionej wojny światowej. Odnosi się ono także do wszelkiej potencjalnej wojny przyszłości. Trzeba jednak stwierdzić, że natężenie oraz zasięg zagrożeń w każdej kolejnej wojnie podlega zasadniczym przemianom. Przemiany te wywierają istotny wpływ na zachowanie się żołnierzy w toku przygotowań do walki i w samej walce. Można przeprowadzić rozważania, które ukażą dość charakterystyczne zróżnicowania zagrożeń w zależności od poszczególnych rodzajów sił zbrojnych, wojsk i służb. Czołgista spotka się z bronią pancerną i przeciwpancerną przeciwnika, wiązkami granatów ręcznych i ogniem piechoty, minami przeciwpancernymi i środkami zapalającymi, zawałami leśnymi i przeszkodami wodnymi. Pilot znajdzie przeciwnika w powietrzu i na ziemi, a dodatkowe zagrożenia wystąpią z przyczyny dużych prędkości lotów, niskich pułapów i trudnych warunków meteorologicznych. Marynarz ma dodatkowo do czynienia z żywiołem morskim i musi być przygotowany na zmagania z zagrożeniem, którego sprawcą jest nie tylko świadomy przeciwnik, ale także sztorm, mgła, lodowata woda itp. Analogiczny lub zbliżony ciąg rozumowania można stworzyć dla przedstawicieli różnych specjalności wojskowych. Mimo iż żołnierz oswaja się z myślą o możliwości utraty życia, każdorazowo zagrożenie staje się głębokim doznaniem, pozostawiającym nierzadko długotrwałe ślady w jego psychice. W toku walki żołnierz wyrabia w sobie określony stosunek do działających zagrożeń. Jego pozytywne przystosowanie się do wymagań toczącej się walki wywołuje w nim, z jednej strony, pogardę śmierci, a z drugiej — zadziwiającą zdolność do przeprowadzenia subtelnych analiz umożliwiających prawidłową ocenę przeciwnika.