Przemysł włókienniczy na ziemiach polskich

Przemysł włókienniczy na ziemiach polskich - Karol Bajer

Rewolucja przemysłowa w krajach Europy Zachodniej rozpoczęła się już pod koniec XVIII wieku i przebiegała przez pierwszą połowę XIX wieku. Na terenie Europy Środkowej i Wschodniej przemysł nie odgrywał tak decydującej roli. Tutaj uprzemysłowienie przebiegało wolniej, nie bez zakłóceń i przeszkód. Można wręcz stwierdzić, że rewolucja przemysłowa dokonała się tu sto lat później niż chociażby w Wielkiej Brytanii. Na terenie ziem polskich pierwsze przemysłowe zakłady pojawiły się w latach 40-tych XVIII wieku, ale nie możemy jeszcze wówczas mówić o rewolucji przemysłowej. Trwało to następne dwieście lat. Pierwsze lata rozwoju przemysłu na ziemiach polskich miały miejsce na początku lat 40-tych XVIII wieku. Główną rolę odegrali magnaci, którzy mając na uwadze polepszenie swojej materialnej pozycji w społeczeństwie, zakładali niewielkie zakłady przemysłowe. Te próby trwały aż do 1815 r. Zmiany, które wówczas zachodziły nie miały charakteru zasadniczego. Bardzo powolny był postęp w dziedzinie techniki i nauki oraz handlu i organizacji pracy. Ale te wszystkie działania złożyły się później na przemysłowy „boom”.  Dla pierwszych zakładów charakterystyczne było to, że łączyły chałupnictwo i rzemiosło ze stosowanymi później formami już masowej produkcji. Kolejne stadium rozwoju polskiego przemysłu rozpoczęło się w 1815 r. i trwało nieprzerwanie aż do wybuchu II wojny światowej, czyli do 1939 r. Czas ten określany jest mianem pierwszego uprzemysłowienia Polski. Nie była to jednak rewolucja w pełnym tego słowa znaczeniu, bowiem ten okres nie przyniósł takich pełnych skutków uprzemysłowienia, ale jedynie pewien przewrót. Ostatni okres obejmuje lata po 1945 r., a więc czasy PRL-u i II RP. Trwa po dziś dzień.