Przemiany miasta. Wokół socjologii Wallisa

Przemiany miasta. Wokół socjologii Wallisa - Andrzej Majer

Autorzy opisują i analizują współczesne przemiany miasta. Do Polski docierają procesy globalizacyjne sprzyjające procesom metropolizacji. W światowych metropoliach kształtują się nowe przestrzenie klasy metropolitalnej, czyli wysoko wykwalifikowanych specjalistów zatrudnionych w międzynarodowych korporacjach, którzy nie wiążą się z konkretnym miejscem, ponieważ funkcjonują – jak powiada Manuel Castells – w „przestrzeni przepływów”. Także polskie miasta podlegają tym procesom. W siermiężnej postsocjalistycznej przestrzeni pojawiają się drapacze chmur, noszące insygnia sieci światowych hoteli i międzynarodowych korporacji. Rozbudowują się wspaniałe przestrzenie konsumpcji – wielkie centra skupiające nie tylko setki sklepów, lecz także kina, kręgielnie, a nawet hotele. Wyrastają budynki mieszczące luksusowe apartamenty wyposażone w internet, urządzenia rekreacyjne oraz prywatną ochronę i zabezpieczenia elektroniczne. Bogaci odgradzają się od reszty mieszkańców miasta, tworząc tzw. „gated communities” – osiedla za bramą. Pod wpływem architektonicznych bodźców zmienia się miasto, relacje między przestrzenią prywatna i publiczną, zanika jeszcze bardziej centrum wypłukiwane ze swoich funkcji, które przenoszą się do peryferyjnych malli. Przemiany społeczne powodują wzrost nierówności w „prawie do miasta”.
Jak na te przemiany miasta spojrzałby dzisiaj Aleksander Wallis, któremu książka ta jest poświęcona? Byłby na pewno zatroskany, bo to, co my obserwujemy, a czego nie można zobaczyć, nie napawa optymizmem. Wartości demokracji, humanizmu, dobrego miasta ustępują miejsca sile pieniądza, toteż za Danielem Eisenbergiem można się zapytać, czy obecny reżim naprawdę wierzy, że „handel czyni wolnym”?