Projekt krytyki somatycznej

Projekt krytyki somatycznej - Adam Dziadek

Adam Dziadek w swym Projekcie krytyki somatycznej (…) nie tylko lokuje akt pisania/czytania w porządku doświadczeń zmysłowych, ale również samemu tekstowi literackiemu, w tych konkretnych omawianych przez niego przypadkach – poetyckiemu, przyporządkowuje ciało. Mamy zatem ciało tekstu, metaforyczne określenie, które wymierzone jest w spadek po kartezjańskiej samoświadomości. A jednak owa metafora „ciało tekstu” chce przekroczyć sens, jaki powstaje w efekcie gry pojęć. Kryje się za nią bowiem nowe rozumienie tekstu, które przezwycięża dotychczasowe jego ujęcie, jednocześnie jednak nie zrywa ciągłości z poststrukturalistycznymi w tym zakresie ustaleniami. Mamy więc tutaj do czynienia z korespondencją ścisłą, jaka zachodzi między teoriami. (…) Punktem wyjścia dla swojej koncepcji uczynił Dziadek pozornie odległe od siebie i przypadkowo spotkane greckie pojęcia sôma i sema, ciało i znak. Łatwo znaleźć jednak wzajemną wobec siebie ich bliskość, jeśli założy się obustronną ekwiwalencję. Dziadek, idąc tropem wskazanym przez Henri Meschonnica, szczególne znaczenie przypisuje pojęciu rytmu. Rytm w tym ujęciu nie będzie tożsamy z metrum. Nie posiada też sformalizowanych postaci przejawiania się, co od doby nowoczesności stanie się już powszechnie obowiązującą regułą. (…) projekt krytyki somatycznej stwarza zupełnie nowe możliwości interpretacyjne, jeśli nie wszystkich, to przynajmniej sporej ilości tekstów poetyckich (ale i literatury w ogóle) (…) Autor Projektu na wybranych przykładach prezentuje możliwości uobecniania się rytmu w utworach różnych poetów oraz w rozmaitych postaciach gatunkowych. I godzi się w tym miejscu od razu odnotować, że każdy z tych przypadków to interpretacyjny popis. Dziadek nie tylko potrafi czytać poezję. Posiada również dar rozpoznawania znaczeń, które wielu komentatorom umykają, albo też, zwyczajnie, są przez nich pomijane. To skutek, z jednej strony, wrażliwości na poetyckie słowo, ze strony drugiej zaś, – efekt głębokiej i szerokiej erudycji. Chciałoby się powiedzieć, poezja nie skrywa przed Dziadkiem żadnych tajemnic, a jeśli nawet jakieś przesłania, nie ma ich zbyt wiele. Z recenzji prof. dra hab. Ryszarda K. Przybylskiego