Prawo w XXI wieku

Prawo w XXI wieku - Władysław Czapliński

Jesienią 2006 r. Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk (dalej: INP PAN) obchodził pięćdziesięciolecie istnienia. Z tej okazji odbyła się uroczysta dwudniowa konferencja (27–28 października 2006 r.), a materialnym śladem obchodów jest pięknie wydany w twardej całopłóciennej oprawie tom rozpraw prawniczych. We wstępie redaktor tomu prof. Władysław Czapliński napisał m.in.: „Tom (...) ma dla Instytutu (Nauk Prawnych PAN – J. K.) i jego pracowników znaczenie szczególne. Na zaproszenie Komitetu Redakcyjnego grono znakomitych autorów w kraju i za granicą zgodziło się napisać teksty zawierające ich przemyślenia o roli systemów prawa wewnętrznego, europejskiego i międzynarodowego w erze globalizacji. Są to dwie grupy osób: pracownicy Instytutu oraz osoby w jakiś sposób związane z Polską Akademią Nauk, współpracujące z Instytutem przede wszystkim w ostatnich latach. Znajdujemy wśród nich sędziów najwyższych sądów i trybunałów krajowych i międzynarodowych, profesorów wyższych uczelni oraz wybitnych praktyków. Zaproponowany temat miał na celu przedstawienie współczesnych problemów systemu prawnego w jego międzynarodowych uwarunkowaniach – związanych przede wszystkim z członkostwem Polski w Unii Europejskiej oraz funkcjonowaniem naszego kraju w międzynarodowych stosunkach gospodarczych” (s. 11). Na dzieło składa się 86 artykułów oraz słowo wstępne. Artykuły opublikowane są w układzie alfabetycznym według nazwiska autora,względnie nazwiska pierwszego alfabetycznie współautora. W większości są one dziełem pracowników naukowych INP PAN, lub osób w różny sposób współpracujących z Instytutem. Teksty co do zasady dotyczą zagadnień aktualnych i tendencji rozwoju prawa a zakresem obejmują niemal wszystkie gałęzie prawa. W zbiorze znajdują się rozprawy nie tylko polskojęzyczne, ale również napisane w językach angielskim, francuskim i niemieckim. Ze względu na ilość i zróżnicowanie tematyczne nie sposób w krótkiej recenzji szczegółowo omówić wszystkich artykułów, dlatego poniższa prezentacja jest próbą ukazania tematyki zamieszczonych tekstów według głównych problemów badawczych. Rozpocznijmy od prawa konstytucyjnego. Odnotować wypada tu tekst zawierający refleksje na temat kondycji demokratycznego państwa prawa pióra byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego prof. Marka Safjana z UW (s. 711–724), artykuł prof. Mariana Grzybowskiego (UJ), w którym przedstawia zagadnienie uwarunkowań prawnych struktury rządu w relacji do praktyki ustrojowej (s. 235–240), opracowanie prof. Marii Kruk omawiające problematykę idei stabilności i efektywności rządów w Konstytucji RP z 1997 r. ! Uwagi: Oprawa lekko zarysowana i wytarta. Brzegi stron minimalnie zakurzone.