Powołani na bunt

Powołani na bunt - Agnieszka Nietresta-Zatoń

Problematyka transgresji jako fenomenu antropologicznego, kulturowego i literackiego zajmuje przedstawicieli nauk humanistycznych od co najmniej kilku dziesięcioleci. Na polskim gruncie dość przypomnieć wielokierunkowy projekt badawczy prof. Marii Janion i jej entuzjastów, który w latach 1981-1988 zaowocował cyklem publikacji pod wspólnym tytułem Transgresje. Książka Powołani na bunt powstała jako rezultat namysłu nad osobliwością zjawiska transgresji w tekstach twórców literackiego wieku XIX: Malczewskiego, Mickiewicza, Słowackiego, Krasińskiego, Norwida, Kasprowicza i Leśmiana. Czy terminy bunt i transgresja oznaczają to samo? A mistyka, mistycyzm i transgresja: czy to pojęcia synonimiczne? Dlaczego Kasprowicz i Leśmian wkomponowani zostali w wiek XIX? Kto to jest homo transgressivus i dlaczego miano to przysługuje zarówno autorom jak i bohaterom literackim? Czy Słowacki w istocie był mistyczny? Te i wiele innych pytań o przekraczanie granic, łamanie zasad regulujących relacje międzyludzkie, penetrowanie obszarów tabu, przestrzeni zakazanych mocą religijnych lub społecznych obwarowań odnajdzie czytelnik w książce o romantycznych buntownikach.