Powiat Rawski. Zarys dziejów do końca 1973 r.

Powiat Rawski. Zarys dziejów do końca 1973 r. - Stanisław M. (red.) Zajączkowski

Rawa Mazowiecka to jedno z najstarszych miast w Polsce, a na pewno na Mazowszu. Pierwsze plemiona osiedlały się na tutejszych ziemiach już w epoce kamienia. Najwspanialszym znakiem dawnej świetności miasta są ruiny gotyckiego zamku, wybudowanego prawdopodobnie w okresie władania Mazowszem Kazimierza Wielkiego. Najstarsze ślady osadnictwa z terenu Rawskiego pochodzą z końca fazy starszego okresu epoki kamienia (mezolitu) czyli mniej więcej od około 10000 do około 4500 lat p.n.e. Osadnictwo skupiało się nad brzegami rzek, głównie na wydmach piaszczystych pozostałych po cofającym się lodowcu. Plemiona te zajmowały się łowiectwem i zbieractwem. W epoce brązu (1700-650r. p.n.e.) tereny te były również zamieszkałe, o czym świadczy min. brązowy skarb znaleziony w Rawie w 1948r. podczas budowy Liceum Ogólnokształcącego. Pierwsze wzmianki o Rawie pojawiają się w dokumencie księżnej sandomierskiej Grzymisławy wydanym w Sharszewie dnia 12 maja 1228 roku. Wśród światków dokumentu podany jest także Bogusław z Rawy. Kolejna wzmianka pochodzi z 7 kwietnia 1249 roku. W dokumencie wydanym w Białotargu przez Siemowita I. Jeszcze w 1298 roku Rawa podlega jurysdykcji kasztelana bielskiego , jednak już w 1313r. pojawia się kasztelan Rawski - Przemysław, a z 1317r. pochodzi pierwszy dokument wystawiony w Rawie przez Siemowita II. O dużym znaczeniu Rawy za panowania Siemowita II może świadczyć istnienie w 1321 roku kościoła parafialnego, a w 1334 istniała już w naszym mieście również szkoła. 3 września 1321 roku w Rawie spotkali się biskup gnieźnieński Janisław z biskupem poznańskim Domaratem w celu ustalenia spornych granic między diecezjami. Z dokumentów wystawionego 14 lutego1350 roku przez Siemowita III wynika, że Rawa była już miastem na prawie Chełmińskim, natomiast miastem Rawa była na pewno już 15 lutego 1374 roku. Po śmierci Siemowita II Księstwo Rawskie otrzymał jego bratanek Siemowit III, który wyraźnie faworyzował Rawę o czym świadczy dokument z 19 maja 1350 roku pod którym wbrew regułą umieścił tytuł Rawski nad Czeskim. W 1350 roku ( jak podaje Jan Długosz) król Kazimierz Wielki zajął Mazowsze. W 1383 roku, za czasów panowania Siemowita IV Mazowsze wraz z Rawę zostało zniszczone przez wojska korony i węgierskie. W tym to okresie przestał istnieć gród na Anielskiej Górze. Po śmierci ostatniego z książąt zachodnio - mazowieckich, Władysława II, w 1462 roku księstwo rawskie zostało wcielone do korony, a Rawa spadła do rangi stolicy województwa. Powiat Rawski zlokalizowany jest we wschodniej części województwa łódzkiego. Zajmuje powierzchnię 646,6 km2. Liczba ludności wynosi ok. 50 tys. osób. Powiat rawski słynie z licznych zabytków w postaci budowli sakralnych czy świeckich, związanych z bogata historią regionu oraz pomników przyrody żywej i nieożywionej.