Polskie wpływy polityczne w Prusiech Książęcych, 1939 r.

Polskie wpływy polityczne w Prusiech Książęcych, 1939 r. - Adam Vetulani

Adam Joachim Vetulani (ur. 20 marca 1901 w Sanoku, zm. 25 września 1976 w Busku-Zdroju) – polski historyk prawa specjalizujący się w historii prawa kanonicznego, wykładowca akademicki, organizator życia naukowego, wydawca, działacz ruchu ludowego i wojskowy.

Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Katedry Prawa Kościelnego UJ (1934–1939) oraz Katedry Historii Państwa i Prawa Polskiego UJ (1947–1970), w latach 1946–1948 dziekan Wydziału Prawa UJ. Członek i w latach 1957–1958 sekretarz generalny Polskiej Akademii Umiejętności.

W pracy naukowej zajmował się głównie historią prawa kościelnego powszechnego oraz historią średniowiecznego prawa polskiego. Był autorem przełomowych badań nad Dekretem Gracjana. Zajmował się też kwestią sekularyzacji Prus. Opracował i przygotował do druku szereg źródeł do średniowiecznej historii Polski. Był autorem podręczników oraz wydawnictw popularnohistorycznych. Łącznie opublikował ponad trzysta trzydzieści prac w różnych językach.

W wieku szesnastu lat wstąpił do armii austriackiej i jako ochotnik wziął udział w I wojnie światowej. Następnie jako żołnierz Wojska Polskiego walczył w wojnie polsko-bolszewickiej.

Ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tam w 1925 roku obronił doktorat pod kierunkiem Stanisława Kutrzeby. W ramach stypendium przez rok przebywał na Uniwersytecie w Strasburgu. W 1934 roku uzyskał nominację na profesora nadzwyczajnego i objął Katedrę Prawa Kościelnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Opiekował się młodzieżą pochodzenia chłopskiego studiującą na uniwersytecie. Był krytycznie nastawiony do rządów sanacji, co przyczyniło się do zahamowania jego awansu w hierarchii uniwersyteckiej w okresie międzywojennym.

W 1939 roku jako ochotnik w stopniu kaprala wziął udział w kampanii wrześniowej. Internowany w Rumunii, przedostał się do Francji i w maju 1940 roku w stopniu plutonowego wziął udział w kampanii francuskiej. Lata 1940–1945 spędził na internowaniu w Szwajcarii, gdzie organizował edukację licealną i uniwersytecką dla żołnierzy 2 Dywizji Strzelców Pieszych oraz był przedstawicielem rządu polskiego na uchodźstwie.

Po zakończeniu wojny powrócił do ojczyzny i w 1947 roku objął kierownictwo Katedry Historii Państwa i Prawa Polskiego UJ. Wypromował ośmiu doktorów, z których każdy został później profesorem nauk prawnych. W ocenie swoich współpracowników, Adam Vetulani „pozostawił po sobie całą szkołę badawczą”, kontynuującą tradycje krakowskiej szkoły historycznej.