Polskie witraże nowożytnemalowane emaliami

Polskie witraże nowożytnemalowane emaliami - Ewa Letkiewicz

Najwcześniejsze wyroby szklane znajdowane w toku prowadzonych badań wykopaliskowych na obszarze Polski identyfikowane są jako fragmenty naczyń i biżuterii. Znaleziska zabytków związanych z wyposażeniem budynków, takich jak szyby szklane, fragmenty witraży czy szklane kostki mozaikowe uznaje się za późniejsze. Wydaje się, że produkcja (chociaż bardziej odpowiednim słowem byłaby wytwórczość) szklarska miała miejsce już w okresie wczesnego średniowiecza. Na wczesny rozwój tej dziedziny produkcji wskazują dotychczas rozpoznane obiekty z nią związane.   Jednym z miejsc, które można powiązać z wytwarzaniem szkła witrażowego jest pracownia w Kruszwicy. Najprawdopodobniej pracowała ona na potrzeby budowy kościoła świętego Wita. Na początku XI w. wykonywano w niej szkliwo przeznaczone do wykańczania szkliwionych płytek posadzkowych. Dopiero w XII w. znacznie poszerzono produkowany asortyment, uzupełniając go o naczynia szklane i witraże. Ich odnalezione w trakcie badań archeologicznych fragmenty mają bardzo niewielkie wymiary (ok. 4 na 2 cm). Ozdobione zostały schematycznym wzorem roślinnym. Być może zostały one wyprodukowane na miejscu, w pewnym nawiązaniu do wytwórczości kijowskiej (także związane z budownictwem sakralnym).