Polska weranda

Polska weranda - Jerzy Harasymowicz

Jerzy Tadeusz Harasymowicz urodził się 24 lipca 1933 r. w Puławach. Do 1939 r. rodzina poety mieszkała w Stryju, gdzie ojciec, Stanisław (1897-1979) - zawodowy wojskowy - służył w stopniu majora w 53. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych. Wcześniej brał udział w obronie Lwowa w 1919 r. i wojnie polsko-bolszewickiej 1920-21. Matka - Irena Danuta z Grelewskich (1911-1979; w niektórych opracowaniach podawane jest omyłkowo imię Helena oraz nazwisko Wrzelewska lub Wierzelewska; sam Harasymowicz w swej poezji przywoływał je także w formie Grzelewska) - była z wykształcenia polonistką. Jerzy miał o 6 lat młodszą siostrę Ewę. Pochodzenie narodowościowe poety było dosyć złożone. Harasymowiczowie mieli korzenie ukraińskie, być może również ormiańskie. Tradycje wojskowe były w tej rodzinie żywe od dawna - to za zasługi wojenne dla I Rzeczypospolitej, ponoć już pod Grunwaldem, a być może w służbie u Wiśniowieckich, otrzymali szlachectwo i nadanie majątku Harasymowicze; mimo polonizacji zachowali świadomość swego ruskiego pochodzenia i greckokatolickie wyznanie. Babka poety była natomiast Niemką (nazwisko rodowe Hennig) i protestantką. Rodzina matki wywodziła się - jak twierdził Harasymowicz - z tzw. czabanów, czyli Tatarów, którzy pozostali w Polsce już za czasów Batu-Chana w XIII wieku. W czasie okupacji - najpierw sowieckiej, później niemieckiej - przebywał z matką kolejno w Stryju, dość długo we Lwowie, następnie pod Borszczowem na Podolu, a od 1944 w okolicach Jordanowa. Nieustannie musieli się ukrywać: przed Sowietami - jako rodzina polskiego oficera, jako Polacy - przed ukraińskimi nacjonalistami. Ojciec, uczestnik wojny obronnej w 1939 r., okres wojny spędził w obozie jenieckim w Woldenbergu. Po wojnie Jerzy chodził do szkoły powszechnej w Dobrzechowie (1946) i w Rzeszowie (1947). W 1953 r. ukończył Liceum Leśne w Limanowej. Ze szkoły wyniósł świetną znajomość drzew, ziół i dzikich kwiatów, praktykom szkolnym zaś zawdzięczał pierwszą wizytę w Muszynie, którą się od razu zachwycił i która miała odegrać tak ważną rolę w jego życiu. Tymczasem skończył jeszcze kurs techników pomiarowych gdzieś w powiecie tarnobrzeskim i przez pewien czas pracował na Sądecczyźnie przy robotach leśnych. Już w 1947 r. związał się z Krakowem (wtedy też został kibicem Cracovii), a od 1955 r. zamieszkał w nim na stałe, wówczas przy ulicy Łobzowskiej. Zaprzyjaźnił się z wybitnym historykiem literatury i krytykiem prof. Kazimierzem Wyką, pod którego kierownictwem samodzielnie uzupełniał wiedzę.