Polska Stanisławowska w oczach cudzoziemców Tom I i II

Polska Stanisławowska w oczach cudzoziemców Tom I i II - Wacław Zawadzki

Tom I.956 str., 

Tom II. 963 str

Polska Stanisławowska w oczach cudzoziemców. Tom I–II to obszerne, dwutomowe wydawnictwo źródłowe opracowane przez Wacława Zawadzkiego, zawierające wybór pamiętników, dzienników podróży, wspomnień i relacji zagranicznych podróżników, dyplomatów, uczonych, wojskowych oraz literatów odwiedzających Rzeczpospolitą w okresie panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Publikacja ukazuje wielowymiarowy obraz Polski drugiej połowy XVIII wieku widziany oczami cudzoziemców reprezentujących różne narodowości, środowiska społeczne i poglądy polityczne. W dwóch obszernych tomach zgromadzono świadectwa autorów z Anglii, Francji, Niemiec, Włoch, Szwecji, Kurlandii i innych krajów Europy, którzy opisywali życie codzienne mieszkańców, obyczaje, kulturę, gospodarkę, administrację, wojsko, handel, szkolnictwo oraz wydarzenia polityczne związane z okresem reform, konfederacji barskiej, Sejmu Czteroletniego, rozbiorów i insurekcji kościuszkowskiej. Czytelnik poznaje zarówno reprezentacyjne oblicze kraju – dwór królewski, magnackie rezydencje i rozwijającą się Warszawę – jak i życie prowincji, szlachty, mieszczaństwa, chłopów oraz różnorodnych grup narodowościowych i wyznaniowych zamieszkujących Rzeczpospolitą. Autorzy relacji zwracają uwagę na kontrasty społeczne, bogactwo kultury, poziom edukacji, rozwój nauki, działalność Komisji Edukacji Narodowej, stan dróg, miast i wsi, a także na przemiany zachodzące w państwie u schyłku jego niepodległości. Opracowanie zawiera starannie przygotowane przekłady źródeł, komentarze, przypisy oraz wstęp historyczny ułatwiający zrozumienie kontekstu opisywanych wydarzeń. Większość zamieszczonych relacji została po raz pierwszy udostępniona polskim czytelnikom w języku polskim, co czyni publikację niezwykle cennym materiałem dla historyków, studentów oraz wszystkich zainteresowanych dziejami XVIII-wiecznej Polski. Wydane przez Państwowy Instytut Wydawniczy w 1963 roku dwa tomy liczą łącznie blisko 2000 stron i należą do najważniejszych antologii źródeł opisujących epokę stanisławowską z perspektywy zagranicznych obserwatorów.