Polska na przełomie Dziejów ,1931 r. ,Tom I i II

Polska na przełomie Dziejów ,1931 r. ,Tom I i II - Marjan Seya

Tom I-663str

Tom II-666str

Kamieniem węgielnym polityki polskiej, która powiodła nasz naród do zjednoczenia i niepodległości, była świadomość, że Prusy wyrosły z błędów i grzechów, a później w konsekwencji z rozbiorów państwa polskiego, że Prusy, a wraz z nimi Niemcy, dążyły do ostatecznego zlikwidowania sprawy polskiej, ponieważ interes narodu polskiego, a nawet sam fakt jego istnienia kolidował z istotą państwa pruskiego i sterowanej przez Prusy Rzeszy Niemieckiej, kolidował z kierunkiem i charakterem ich ekspansji, z ich rolą dziejową. Ze świadomością tej prawdy łączyło się w umyśle polityków polskich, którzy ją doceniali w pełni, zrozumienie dwóch innych, a mianowicie: po pierwsze, że Austro-Węgry stały się politycznym narzędziem ekspansji i imperializmu Rzeszy Niemieckiej, po i wtóre, że nieuniknione było dążenie Rosji, opartej o wschodni brzeg Bałtyku i o Morze Czarne, do utrwalenia panowania nad ich „Hinterländern“, t. zn, nad wschodnią połacią ziem białorusko- i rusko-polskich, że natomiast, pozatem, rozsądnie i przewidująco pojęte dobro narodu rosyjskiego oraz interes narodu polskiego nietylko się ze sobą nie kłóciły, lecz wobec wspólnego niebezpieczeństwa niemieckiego — w znacznej mierze się pokrywały.