Polska dwory, dworki

Polska dwory, dworki - Leszek Pękalski

Tych siedzib miało już nie być, zostały skazane na powolną śmierć - gniazda i ostoje kultury szlacheckiej. Tak znamienna dla Rzeczypospolitej Obojga Narodów mnogość rodzin nobilitowanych zakreśliła nieogarnięty widnokrąg dworów i dworków, obejmując nim cały kraj, aż po najdalsze zakątki jego kresów. Poprzez piastowanie urzędów ziemskich i królewskich, a także zaszczyt służby rycerskiej, stała się brać kontuszowa uosobieniem Polaka, solą tej ziemi.
W okresach szczególnie doniosłych - w dobie Złotego Wieku obu Zygmuntów i Stanisławowskiego Oświecenia - rola dworów bywała dominująca. Odzwierciedlał to Sejm i Senat dawnej Rzeczypospolitej, który miewał chwile upadku, lecz także potrafił uchwalać unie między sąsiadującymi narodami, zatwierdzać artykuły Ustawy Zasadniczej, upamiętnionej przez pokolenia świętem Konstytucji 3 Maja...