Podstawy pirotechniki

Podstawy pirotechniki - A. Szydłowski

Pirotechnika – dział chemii i techniki zajmujący się konstrukcją urządzeń i wykorzystaniem materiałów, które po wzbudzeniu, samodzielnie lub w połączeniu z innymi, poprzez proces reakcji spalania, wywołują efekty optyczne, cieplne, akustyczne, zapalające lub dymne. Środki i urządzenia najczęściej wykorzystywane są przy produkcji fajerwerków ale też pirotechnicznych środków bezpieczeństwa, wzywania pomocy czy w samochodowych napinaczach pasów i poduszkach powietrznych. Pirotechnika jest wykorzystywana zarówno w celach cywilnych, jak i wojskowych. Historycznie: nazwa pochodzi od połączenia słów pyro (gr. ogień) oraz technika; powstanie pirotechniki łączone jest powszechnie z wynalazkiem prochu czarnego – najstarszego materiału miotającego. Współcześnie: pirotechnika znajduje zastosowanie jako nietrwały element dekoracji, a w wojskowości do oświetlania pola walki, sygnalizacji, maskowania oraz wzniecania ognia. Materiał pirotechniczny – rodzaj materiału wybuchowego, będący zwykle mieszaniną związków chemicznych służących do wytwarzania pirotechnicznych efektów: cieplnych, świetlnych, dźwiękowych, dymu lub kombinacji tych efektów; w wyniku bezdetonacyjnej, samopodtrzymującej się reakcji chemicznej. Materiałami pirotechnicznymi nazywane są także wyroby wypełnione takimi substancjami. Napinacz pasów – element systemu bezpieczeństwa biernego w samochodzie. W razie wypadku ma za zadanie napiąć pas bezpieczeństwa tak, aby jak najszybciej, ściśle związać ciało człowieka z konstrukcją pojazdu. Podczas zderzenia czołowego ciało kierowcy lub pasażera (mimo że są zapięci pasami) pod wpływem siły bezwładności przesuwa się do przodu. Następuje wtedy uderzenie ciała o taśmę pasów; na obrażenia narażone są żebra, kości miednicy, przepona brzuszna. Nienapięte pasy bezpieczeństwa pozostawiają pewną swobodę ciału człowieka, co jest zjawiskiem niepożądanym podczas wypadku, ponieważ ciało może poruszać się bezwładnie w obrębie luzu jaki dają pasy, a następnie uderzać w nie z dużą siłą powodując obrażenia ciała lub nadwerężając konstrukcję pasa. W momencie zderzenia rolą napinacza jest napięcie taśmy pasa. Napięcie to następuje w wyniku działania sprężyny (napinacz mechaniczny) lub wybuchu niewielkiego ładunku pirotechnicznego (napinacz pirotechniczny). Wówczas odciągane jest zapięcia pasa do tyłu i tym samym dociskany do fotela jest siedzący kierowca lub pasażer. Aby siła docisku nie była zbyt duża stosuje się dodatkowe urządzenie zwane ogranicznikiem napięcia pasów bezpieczeństwa. Jest to mechanizm w postaci blaszki stalowej, która rozrywa się gdy nacisk pasa na ciało ludzkie jest za duży (pierwsze takie rozwiązanie zastosował francuski koncern samochodowy Renault).