Podróże do Włoch / Podróże do Polski

Podróże do Włoch / Podróże do Polski - Jarosław Iwaszkiewicz

1. Podróże do Włoch - 254 s., 1977 r.,
2. Podróże do Polski - 252 s., 1979 r.,
 

Iwaszkiewicz zadedykował tę książkę Pawłowi Hertzowi, inicjatorowi tomu, w dedykacji zaś pisał tak: "starałem się uniknąć nudnej chronologii, choć jest to opis podróży przedsiębranych na przestrzeni przeszło pół wieku. Uważam, że bardziej zainteresuje czytelnika pewna nierozkawałkowana całość (...) ujrzy on wtedy pewną jedność moich podróży, tak jak one spajają się i przeplatają w moim wspomnieniu (...). Ten obraz całej masy skomplikowanych a różnorodnych wspomnień, tak jak one istnieją we mnie, starałem się odtworzyć w tej książce. (...) Piszę tutaj tak samo o muzyce, malarstwie i architekturze, jak o poezji i prozie literackiej. Podróże te bowiem były rozwinięciem i odbiciem całej mojej indywidualności. (...) Nie ulega wątpliwości, że to, co tu napisałem, w pewnym stopniu pokazuje moją drogę, nauki i przypadki doświadczenia, które nadają znaczenie spowiedzi czy intymnego dziennika temu, co miało być obiektywnym opisem.

Podróże od zawsze stanowiły nieodłączny element życia człowieka. Niezależnie od tego czy powodowane chęcią odkrywania sekretów i różnorodności świata czy też sentymentem i poszukiwaniem samego siebie, mają niezaprzeczalny wkład w rozwój światopoglądu oraz osobowości. Niewątpliwie podróże do Polski ukształtowały Jarosława Iwaszkiewicza, urodzonego i wychowanego w klimacie kultury zarówno polskiej, jak ukraińskiej i rosyjskiej. "Podróże do Polski" to opisy wypraw zarówno do pięknych miast - Warszawy, Poznania, Krakowa, Sandomierza, Lublina, jak i na prowincje - miejsc nacechowanych przeszłością i wspomnieniami. Całość przeplata się z elementami autobiografii i refleksjami natury historycznej, kulturalnej i estetycznej. Publikacja ta, okraszona wspaniałymi zdjęciami, stanowi wyjątkowy obraz Polski z punktu widzenia jednego z najważniejszych twórców literatury polskiej XX wieku. "Książka ta jest o docieraniu do polskości, do tego, czym jest nasza kultura i sztuka, jakie są jej własne, niepowtarzalne wartości, z których powinny czerpać inne kultury. (...) Jest o urodzie tego kraju, ale i o jego brzydocie. Jest książką człowieka, wrośniętego w taką właśnie polskość: nie imaginacyjną, nie utopijną, nie zmitologizowaną, ale żywą, skomplikowaną, tajemniczą, uszczęśliwiającą i sprawiającą ból. Jak każda wielka miłość". Helena Zaworska, Z Polski - do Polski, "Twórczość", VII 1978