Pamiętniki bezrobotnych, Nr. 1-57, 1933 r.

Pamiętniki bezrobotnych, Nr. 1-57, 1933 r. - Ludwik Krzywicki

Ku schyłkowi wspaniałej uczty proszą obecnego tam wirtuoza, ażeby zechciał coś zagrać. Mistrz siadł do fortepianu i zgrzytem przejął obecnych – zaimprowizował pieśń głodnych… - taką anegdotę przytacza we wstępie do tego zbioru Ludwik Krzywicki, inicjator jego powstania. I dodawał: Mam wrażenie, że „Pamiętniki bezrobotnych” będą dla wielu takim zgrzytem. Krzywicki był już wówczas swego rodzaju żywą legendą nauk społecznych, twórcą Latającego Uniwersytetu, który w XIX wieku kształcił na tajnych kompletach nie mające wstępu na uniwersytety kobiety (w tym np. Marię Skłodowską-Curie). Po odzyskaniu niepodległości Krzywicki nie porzucił nurtu „socjologii zaangażowanej”. Prowadził prace Instytutu Gospodarstwa Społecznego, autonomicznej placówki naukowo-badawczej (dziś powiedzielibyśmy „think-tanku”) związanej z warszawską Szkołą Główną Handlową. IGS prowadził rozmaite badania społeczne, najczęściej skupiając się na sytuacji grup wykluczonych, dotkniętych nędzą, w których skupiały się skomplikowane problemy społeczne II Rzeczpospolitej. „Pamiętniki Bezrobotnych” powstały w odpowiedzi na ogłoszony przez Instytut w 1931 roku ogólnopolski konkurs. Nie zależy nam na pięknej, wyszukanej formie opisów – czytamy w odezwie konkursowej, opublikowanej w prasie w różnych rejonach kraju – niechaj padają słowa proste i twarde, byle oparte na prawdziwych przeżyciach. Nie stawiamy żadnych wymagań co do treści listów, byle były z dolą waszą, jako bezrobotnych, związane. Organizatorzy konkursu wyliczali też bardzo konkretnie, o czym uczestnicy powinni pisać: o tym, gdzie pracowali przed utratą pracy, jaka jest sytuacja rodziny, w jaki sposób doszło do utraty pracy, w jakich warunkach żyją obecnie i gdzie szukają pomocy. Zapowiedziano też fakt publikacji najlepszych pamiętników oraz kilka nagród pieniężnych.