Pamiętnik szatana, 1922 r. - Andrejew Leonidas
Leonid Nikołajewicz Andriejew (ros. Леонид Николаевич Андреев) (ur. 9 sierpnia?/21 sierpnia 1871 w Orle, zm. 12 września 1919 w Mustamäki lub w Riepino) – rosyjski pisarz, dramaturg, dziennikarz. Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli okresu srebrnego wieku (1893–1921) w literaturze rosyjskiej i prekursora ekspresjonizmu w literaturze rosyjskiej. Leonid Nikołajewicz Andriejew urodził się 9 (21) sierpnia w Orle w 1871 roku na ulicy Puszkarskiej. Jego ojciec, Nikołaj Iwanowicz był synem przywódcy szlachty i pańszczyźnianej chłopki; matka, Anastasija Nikołajewna wywodziła się z rodziny zbankrutowanego polskiego właściciela ziemskiego. Rodzina ówcześnie ledwo wydostała się z nędzy: geodeta-taksator Andriejew otrzymał posadę w banku, zdobył dom i zaczął zagospodarowywać się. Nikołaj Iwanowicz był nieprzeciętną postacią: „puszkarze, porozbijane głowy”, poważali go za nadzwyczajną siłę fizyczną i poczucie sprawiedliwości, które pozostawało niezachwiane nawet podczas jego słynnych pijackich psot i regularnych bójek. Leonid Andriej tłumaczył później twardość swojego charakteru (jak i ciąg do alkoholu) dziedzicznością ze strony ojca, podczas gdy swoje twórcze zdolności całkowicie odnosił do macierzyńskiej linii. Anastasija Nikołajewna, z domu Paczkowska, chociaż pochodziła, jak się sądzi, ze zrusyfikowanego i zbiedniałego polskiego szlacheckiego rodu, była kobietą prostą i mało wykształconą. Zasadniczą jej zaletą była żarliwa miłość do dzieci, a zwłaszcza do pierworodnego dziecka – Lenuszy; i miała jeszcze zamiłowanie do fantazjowania: w jej opowiadaniach nikt nie potrafił oddzielić prawdy od bajek. Dzieciństwo Leonid pamięta jako „jasne i beztroskie”. W wieku sześciu lat nauczył się czytać „i czytał nadzwyczaj wiele, wszystko, co wpadało pod rękę”. Uczył się w orłowskim klasycznym gimnazjum (1882-1891) i, według własnej notatki w niewielkiej autobiografii („Журнал для всех”, 1903, № 1) „uczył się kiepsko, w siódmej klasie cały rok nosił miano najgorszego ucznia i za sprawowanie otrzymywał oceny nie wyższe niż cztery, a czasami trzy”. Już w gimnazjum Andriejew odkrył w sobie dar słowa: przepisując zadanka od przyjaciół, w zamian pisał za nich wypracowania, z pasją zmieniając styl. Owa skłonność do stylizacji przejawiła się potem również w próbach literackich, kiedy, analizując utwory znanych pisarzy, starał się podszywać „pod Czechowa”, „pod Garszyna”, „pod Tołstoja”. Ale w latach gimnazjalnych Andriejew nie myślał o pisarstwie i na serio zajmował się tylko rysowaniem. Jednakże w Orle nie było żadnych możliwości, by uczyć się malarstwa, i przez to „cała rzecz ograniczyła się do bezpłodnego dyletantyzmu”. I potem nieraz martwił się znany już pisarz z powodu swojego nierozwiniętego talentu artysty malarza, – talentu, który raz po raz zmuszał go do rzucania pióra i chwytania za pędzel lub ołówek. Czytał bardzo dużo, głównie beletrystykę. Ogromne wrażenie zrobiło na nim „Na czym polega moja wiara” Tołstoja. Wgryzał się także w Hartmanna i Schopenhauera; tego ostatniego przestudiował bardzo dokładnie, robiąc z niego duże wyciągi i sporządzając rozległe konspekty, a „Świat jako wola i przedstawienie” przez długie lata pozostawała jedną z najukochańszych jego książek i wywarła widoczny wpływ na jego twórczość. Pod wpływem wymienionych dzieł, w wieku 15–16 lat zaczął do takiego stopnia zadręczać się „przeklętymi pytaniami”, że, pragnąc wypróbować „los”, położył się na tory. „Los” okazał się łaskawy. Parowóz miał tym razem wysoko podniesione palenisko i pociąg, który przemknął nad młodzieńcem, nie wyrządził mu krzywdy. W wieku siedemnastu lat Andriejew zrobił w swoim dzienniku doniosły zapis, znany z opowiadania W. W. Brusianina. Przyszły beletrysta obiecał sobie, że „swoim pisaniem zburzy i moralność, i ustalone ludzkie stosunki, zburzy miłość i religię i zakończy swoje życie wszechzniszczeniem”.
