„Ostatni raport z wielkiej ziemi” to książka autorstwa Jerzego Żuławskiego, opublikowana w 1910 roku. Jest to jedno z najważniejszych dzieł w polskiej literaturze science fiction, łączące w sobie elementy fantastyki, filozofii oraz refleksji nad przyszłością ludzkości.
Książka ta jest pierwszą częścią Trylogii marsjańskiej (obok „Na srebrnym globie” i „Zwycięzca”), w której główny wątek opowiada o próbach kolonizacji Marsa i badaniach nad jego tajemnicami. Akcja książki ma formę raportu z wyprawy na Marsa, który zostaje przekazany do Ziemi przez głównego bohatera – uczestnika misji.
Żuławski w „Ostatnim raporcie z wielkiej ziemi” stawia pytania o granice ludzkiej cywilizacji, rozwój technologii oraz etyczne dylematy związane z kolonizowaniem obcych planet. Opisuje skomplikowaną psychologię bohaterów, którzy stają w obliczu nieznanych, alienujących przestrzeni i wyzwań, co w efekcie prowadzi do dramatycznych wniosków.
Jest to książka, która wyprzedzała swoje czasy, stanowiąc ważny punkt w polskiej i światowej literaturze science fiction, pełna głębokich pytań o naturę człowieka, technologii i jego miejsce w uniwersum.
