Ornamenta ecclesiae

Ornamenta ecclesiae

Ekspozycja stała się zamierzeniem bez precedensu: poprzez prezentację arcydzieł sztuki sakralnej po raz pierwszy postawiono sobie za cel sugestywne zobrazowanie roli Kościoła w dziejach kultury polskiej w perspektywie ośmiu stuleci  –  od X do XVIII wieku. Po raz pierwszy też tak szeroko otworzyły się przed publicznością skarbce najbardziej szacownych świątyń polskich. Wybitni specjaliści dokonali wyboru niespełna stu najznakomitszych zabytków rzemiosła artystycznego: złotnictwa (naczynia liturgiczne i przedmioty kultu), hafciarstwa (szaty liturgiczne), a także gobelinów, zdobiących ongiś wnętrza polskich świątyń. Na wystawie znalazły się więc arcydzieła takie, jak patena kaliska fundacji księcia Mieszka III z końca XII wieku, przechowywana w skarbcu kolegiaty Panny Marii w Kaliszu, dwa kielichy z daru Kazimierza Wielkiego ze Stopnicy i Kalisza, słynna monstrancja fundacji Władysława Jagiełły dla kościoła Bożego Ciała w Poznaniu, monstrancja, którą wnuk Jagiełły, Zygmunt I ofiarował klasztorowi Paulinów na Jasnej Górze, wspaniałe kielichy biskupów krakowskich – Samuela Maciejowskiego i Kajetana Sołtyka ze skarbca Katedry Wawelskiej, wielkiej urody monstrancje z klasztoru w Kartuzach, klasztoru dominikanów w Lublinie, katedry fromborskiej – dzieło Johanna Gottfrieda Schlaubitza, wreszcie monstrancja autorstwa Jana Jerzego Bandaua.