Okruchy pamięci Z dziejów Żydów na Żywiecczyźnie

Okruchy pamięci Z dziejów Żydów na Żywiecczyźnie - Ireneusz Jeziorski

Pierwsze opracowanie (szczątkowych) dokumentów oraz wspomnień złożyły się na książkę "Okruchy pamięci. Z dziejów Żydów na Żywiecczyźnie." Najistotniejszą rzeczą poruszaną w tym opracowaniu jest opis funkcjonowania Żydowskiej Gminy Wyznaniowej Zabłocie oraz żydowskich organizacji politycznych, społecznych, charytatywnych, oświatowych i kulturalnych na Żywiecczyźnie (głównie w okresie 1900 do 1939). Opracowanie zawiera dane liczbowe (ilość Żydów na Żywiecczyźnie), od 1827 roku, z uwzględnieniem poszczególnych miejscowości powiatu do 1950 roku. Nieliczne już wspomnienia złożyły się na opowieść "Zapomniane Zabłocie". Tutaj także omówione zostało "centrum żydowskiego świata" m.in. z synagogą Tempel, Szkołą Żydowską i Domem Ludowym (domem kultury żydowskiej). Opracowanie to przybliża także Żydów z Suchej Beskidzkiej, która należała do Żydowskiej Gminy Wyznaniowej Zabłocie. W Suchej Beskidzkiej przed II wojną światową Żydzi stanowili 14% mieszkańców miasta. Wielu z nich było szanowanymi obywatelami, piastującymi stanowiska radnych miejskich (również ortodoksyjni Żydzi). Żydzi suscy znacznie przyczynili się do rozwoju gospodarczego i turystyki swego miasta. Podobnie rzecz się miała w Milówce (od 1891 roku była odrębną Gminą Wyznaniowa). Czasów zbiorowej śmierci, całego niemal narodu żydowskiego, z terenów Żywiecczyzny, dotyczy rozdział "Zagłada". Książkę wieńczy słowniczek pojęć z zakresu judaizmu, które użyte są w tekście.