Od białego caratu do czerwonego Tom II 1925 r.

Od białego caratu do czerwonego Tom II 1925 r. - Jan Kucharzewski

Cz.I: Geneza maksymalizmu, 205s. Cz.II: Dwa światy, 210-447s. Dzieło ukazało się w latach 1923-1935[2]. Praca nie została ukończona. W okresie okupacji spłonęły 3 kolejne nie wydane tomy[3]. Książka jest klasycznym studium z zakresu historii idei. Dzieło jest próbą wyjaśnienia korzeni bolszewizmu i kwestii ciągłości historycznej pomiędzy Rosją carską i komunistyczną. Praca oparta na solidnych podstawach źródłowych koncentruje się na historii ruchu rewolucyjnego w XIX wieku i specyfice myśli i kultury rosyjskiej. Jan Kucharzewski dowodzi, że jest ona zupełnie odmienna od tradycji europejskiej. Praca nie trzyma się sztywno ustalonych ram chronologicznych. Kucharzewski rekonstruował historyczną panoramę XIX-wiecznych dziejów imperium rosyjskiego. Praca dotyczy deformacji kultury politycznej na przykładzie despotycznej Rosji. W okresie PRL książka była zakazana[4]. Kucharzewski na emigracji wydał jej skrócone wydanie w języku angielskim[5]. Książka wydana na Zachodzie stała się argumentem w dyskusji z prosowieckimi intelektualistami w Ameryce, była jednak krytykowana za interpretację źródeł przeprowadzoną w duchu reakcjonizmu oraz tendencyjną, a także dostosowaną do z góry założonej politycznej tezy[6]. Anglojęzyczny skrót miał też swoje polskie wydanie pod nieco zmienionym tytułem: Od białego do czerwonego caratu[7].