Ochrona konsumentów w postępowaniu arbitrażowym

Ochrona konsumentów w postępowaniu arbitrażowym - Aleksander Belohlavek

Ochrona konsumenta to fenomen ostatnich lat, który w kontekście postępowania arbitrażowego staje się kwestią szczególnie wrażliwą. W niektórych krajach w postępowaniach arbitrażowych rocznie rozstrzyga się dziesiątki tysięcy sporów konsumenckich, w innych natomiast arbitraż konsumencki jest wyraźnie ograniczony, a czasem nawet niedopuszczalny. Wiele krajów przeprowadza reformy prawa w dziedzinie sporów konsumenckich, których głównym celem jest właśnie ochrona konsumenta w postępowaniach arbitrażowych. Kwestią wątpliwą w przypadku całej problematyki jest stopień ochrony konsumenta w prawie materialnym, jak i procesowym. Tej właśnie kwestii poświęcona jest niniejsza publikacja. Szeroko omówiono również takie podstawowe dla arbitrażu pojęcia, jak interes publiczny i porządek publiczny (zwłaszcza w kontekście mechanizmów procesowych ochrony konsumenta). Wiele miejsca poświęcono także analizie prawa europejskiego i orzecznictwa ETS, prezentacji rozwiązań systemowych stosowanych w krajach europejskich i pozaeuropejskich (szczególnie w USA i Kanadzie), przeprowadzono wyczerpujące porównanie i analizę kilkudziesięciu orzeczeń wraz z powołaniem ponad trzystu innych dostępnych wyroków. W publikacji ponadto poddano analizie status konsumenta w poszczególnych fazach procesu, udział sądów powszechnych w postępowaniu arbitrażowym w związku z ochroną konsumenta, zaprezentowano poszczególne fazy postępowania, problematykę uznawania i wykonywania wyroków trybunałów arbitrażowych wydanych w sporach konsumenckich w postępowaniach o charakterze zarówno krajowym, jak i międzynarodowym. Praktyka międzynarodowa ma istotne znaczenie dla prawa krajowego poszczególnych państw. W państwach członkowskich UE bowiem mamy do czynienia z wprowadzaniem standardów unijnych, które mają znaczny wpływ na krajowe modele ochrony konsumenta, przede wszystkim w związku z autonomiczną wykładnią przepisów tworzących szereg instytucji prawa unijnego. Wiele pytań w tym kontekście praktyka sądów niektórych państw jak dotąd pozostawiła bez odpowiedzi, a  pewne kwestie jeszcze się nie pojawiły. Poza tym, w przypadku wykonywania obcych orzeczeń arbitrażowych należy przestrzegać pozaunijnych międzynarodowych zobowiązań poszczególnych państw. Wreszcie postępowanie arbitrażowe jest sferą niebędącą przedmiotem regulacji prawa UE, podczas gdy ochrona konsumenta została w prawie tym unormowana. Oczywiście na postępowanie arbitrażowe znacznie wpływają regulacje o charakterze międzynarodowym. Czasami więc dochodzi do konfliktu przepisów krajowych, międzynarodowych i unijnych w przypadku, gdy konieczne  jest ich łączne stosowanie w tej samej sprawie. Książka jest przeznaczona dla wszystkich, którzy spotykają się z ochroną praw konsumentów, oraz dla tych, którzy zajmują się arbitrażem jako takim. Adresowana jest więc do szerokiego grona prawników praktyków, adwokatów, arbitrów, ale także całej sfery wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych w jak najszerszym zakresie.