O sukcesyi tronu w polszcze 1787 - 1790

O sukcesyi tronu w polszcze 1787 - 1790 - Zofia Zielińska

O sukcesyi tronu w Polszcze 1787–1790 to rozprawa historyczna Zofii Zielińskiej poświęcona jednemu z najważniejszych sporów politycznych schyłku I Rzeczypospolitej – kwestii dziedziczności tronu polskiego w okresie poprzedzającym uchwalenie Konstytucji 3 maja. Autorka analizuje debatę polityczną toczącą się w latach 1787–1790, kiedy polskie elity próbowały odpowiedzieć na pytanie, czy przyszłość państwa wymaga utrzymania wolnej elekcji, czy też wprowadzenia monarchii dziedzicznej.

Książka przedstawia problem sukcesji tronu nie jako pojedynczy projekt ustrojowy, lecz jako część szerokiego kryzysu politycznego Rzeczypospolitej. Zielińska pokazuje sytuację państwa po pierwszym rozbiorze, gdy wielu polityków zdawało sobie sprawę, że dotychczasowy system ustrojowy – oparty na wolnej elekcji, liberum veto i silnej pozycji magnaterii – osłabił zdolność państwa do skutecznego działania. Spór o następstwo tronu stał się więc symbolem większej dyskusji o tym, jak uratować niezależność Polski i przeprowadzić konieczne reformy.