O prawo do szacunku

O prawo do szacunku - Józef Goldszmit

Pomysł przypomnienia pisarstwa Józefa i Jakuba Goldszmitów - ojca i stryja Janusza Korczaka - uważam za bardzo cenny. Edycja wyboru pism obu braci jest ważnym przyczynkiem do charakterystyki źródeł intelektualnych i szerzej - kulturowych, z których wyrosło pisarstwo i działalność Korczaka. Ma również istotne znaczenie dla historii wzajemnych stosunków polsko-żydowskich w drugiej połowie XIX wieku oraz dla podejmowanych wówczas prób określenia warunków przyjaznej koegzystencji obu narodowości na terenie ziem polskich […]. Wybór jest dobrze pomyślany, doskonale zrealizowany, opatrzony świetnymi wprowadzeniami (w tym Wstępem głównym) oraz obszernymi, bardzo bogatymi w informacje przypisami. Sądzę, że będzie ważną pozycją w bibliografii badań nad życiem i twórczością Janusza Korczaka. Z recenzji prof. dr. hab. Romana Lotha Antologia zawiera niezwykle ciekawe teksty, pokazujące większość problemów środowiska żydowskiego, jego ambicje emancypacyjne oraz skomplikowane, nie zawsze łatwe relacje między Żydami i Polakami w poszczególnych ośrodkach. [...] Czytelnik może odtworzyć w lekturze debaty dotyczące tych kwestii trwające od końca XVIII wieku. Otrzymujemy we Wstępie historię działań Haskali oraz prasy posthaskalowej jako element polskich wyzwań epoki. [...] „Problemy reformy żydowskiej wydają się w dużej mierze zbieżne z tymi, które wyłaniają się z modernizacyjnych postulatów i horyzontu myślowego polskich pozytywistów” - czytamy we Wstępie. [...] W dyskusjach o integracji ważyła się sprawa równowagi między różnorodnością i jednością, trudna do przemyślenia i przeprowadzenia tak wśród pozytywistów polskich, jak i w debatach w środowisku żydowskim. Te dylematy i przeszkody edycja znakomicie pokazuje. Z recenzji dr hab. Ewy Głębickiej