O litewskich i polskich prawach 1861 r 2 tomy

O litewskich i polskich prawach 1861 r 2 tomy - Tadeusz Czacki

Dwa tomy w jednej książce.

Tom I - 349s., 1861 r.

Tom II - 351s., 1861 r.

Tadeusz Czacki herbu Świnka, krypt.: T. C., (ur. 28 sierpnia 1765 w Porycku na Wołyniu, zm. 8 lutego 1813 w Dubnie na Wołyniu) – polski działacz oświatowy i gospodarczy, pedagog, historyk, ekonomista, bibliofil, numizmatyk, członek Komisji Edukacji Narodowej, współtwórca Konstytucji 3 Maja, współzałożyciel warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, twórca Biblioteki Poryckiej, główny twórca i organizator Liceum Krzemienieckiego zwanego Atenami Wołyńskimi, ostatni starosta niegrodowy nowogrodzki (1786–1792), wizytator szkół guberni wołyńskiej, podolskiej i kijowskiej.

Pierwsze nauki pobierał w domu rodzinnym, pod kierunkiem jezuity F. Grodzickiego. Karierę zawodową rozpoczął (1781) w sądzie nadwornym (zadwornym) w Warszawie jako praktykant. W tym okresie studiował zbiory Biblioteki Załuskich. Wkrótce też zbliżył się do J. Albertrandiego i A. Naruszewicza oraz został wyznaczony przez króla do uporządkowania części prywatnego archiwum królewskiego i Metryki Koronnej. Następnie działał w Komisji Kruszcowej (1784) i Komisji Skarbu Koronnego (1786). Członek Kompanii Solnej. W roku 1786 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława.

W roku 1791 wizytował Wawel, gdzie otworzył groby królewskie (m.in. Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta), zabierając z nich cenne pamiątki oraz dokonał spisu klejnotów znajdujących się w skarbcu królewskim. Zabrał też z grobu czaszkę, którą uważał za czaszkę Jana Kochanowskiego i przekazał ją w darze księżnej Izabeli Czartoryskiej[6].

W roku 1792 odznaczony Orderem Orła Białego. W roku 1802 założył krótko istniejące towarzystwo żeglugowe „Czacki, Drzewiecki i spółka” funkcjonujące w Odessie. W 1803 roku, w związku z przyznaniem autonomii szkolnictwu polskiemu na Litwie i Rusi, Czacki został mianowany wizytatorem szkół guberni wołyńskiej, podolskiej i kijowskiej. Poświęcił się pracy na rzecz szkolnictwa – założył Liceum Krzemienieckie. Zawarł znajomość z K.C. Mrongowiuszem – rezultatem tej znajomości były starania Czackiego w roku 1805 o sprowadzenie Mrongowiusza do Krzemieńca na bibliotekarza i nauczyciela.

Od 1792 żonaty z Barbarą Dembińską z Dembian herbu Rawicz. Mieli troje dzieci.