Noce i dnie, zestaw pięciu książek, 1947

Noce i dnie, zestaw pięciu książek, 1947 - Maria Dąbrowska

tom 1 - 278s
tom 2 - 254s
tom 3 część 1 - 360s
tom 3 część 2 - 312s
tom 4 - 462s

Pierwsze przymiarki do napisania powieści Maria Dąbrowska rozpoczęła w drugiej połowie lat 20. XX wieku. Początkowe wersje pierwszych tomów dzieła ukazały się w czasopismach jeszcze pod innymi tytułami. Najpierw w latach 1928-29 w „Kobiecie Współczesnej” pod tytułem Domowe progi. Autorka potem zmieniła tytuł, który, jej zdaniem, zawężał temat do toczącego się w domu Niechciców życia rodzinnego. Podczas dalszej pracy nad powieścią na pierwszy plan wysunęła się postać Barbary, toteż Dąbrowska uznała, że tytułem lepiej oddającym treść będą Kłopoty pani Barbary, który to fragment ukazał się w 1929 r. w „Gazecie Zachodniej”. Wkrótce jednak zrezygnowała i z tej koncepcji, przyjmując wersję ostateczną i tytułując pierwszy tom imionami pary głównych bohaterów epopei. Jak napisała potem w swym szkicu o Nocach i dniach, jednym z podstawowych problemów w powieści była dla niej kwestia współżycia reprezentantów dwóch całkowicie odmiennych postaw życiowych. Pierwszą, „współbrzmiącą z życiem”, czynną i otwartą, reprezentować miał Bogumił, drugą, pełną niepokoju, „nieharmonizującą z życiem i zamkniętą” – Barbara. Przez kilka następnych lat autorka dokonywała licznych przeróbek, zmieniła np. liczbę dzieci Niechciców, z pięciorga na troje, wreszcie w latach 1931-34 powieść została wydana pod obecnie znanym tytułem.