Nauka wiary katolickiej, 1898 - Mateusz Jeż
Jeżeli spotkamy nieznajomego i chcemy go bliżej poznać, to naprzód pytamy o jego nazwisko.
Zróbmy tak samo ze żydami. Zapytajmy ich o nazwisko i zastanówmy się nad jego znaczeniem. Nazwisko czasem dużo znaczy i jest wróżbą złą albo dobrą. Nomen — omen.
Pierwotnie nazywali się żydzi: „Hebrejczykami“.
To słowo pochodzi od „ibri“ przychodzień lub od nazwy: „Heber“, którą nosił prawnuk Sema. Jako potomków Sema nazwano też żydów semitami, a ich przeciwników antysemitami. Ale to niesłusznie. Semitami są bowiem także i inne narody n. p. Arabowie.
Jednak nazwa „antysemita“ już się przyjęła i dziś każdy rozumie, że oznacza ona przeciwnika żydów. Nazywali się też żydzi: „Izraelitami“ jako potomkowie Jakóba, który otrzymał nazwę „Izrael“, to jest mocny w Panu. Tej nazwy zaczęli używać dopiero po wyjściu z niewoli egipskiej. Kiedy wychodzili z tej niewoli, przyłączyła się do nich liczna rzesza z różnych narodów, jako „czeladź“, i oni się z tą czeladzią zmieszali. Także po wejściu do ziemi obiecanej zawierali przez długie czasy małżeństwa z okolicznymi poganami i dla tego ich pochodzenie od Abrahama i Jakóba nie jest całkiem prawe. Dopiero Ezdrasz przeprowadził ściśle przepis, że żydom nie wolno zawierać małżeństw z innymi narodami i tego się żydzi do dziś dnia surowo trzymają. Nazwę „Izraelitów“ nosiły wszystkie dwanaście pokoleń Izraela, aż do podziału państwa za E-oboama, syna Salomonowego.
Odtąd Izraelitami nazywało się dziesięć pokoleń północnych, które tworzyły królestwo Izraelskie i popadły w haniebne bałwochwalstwo. Dwa zaś pokolenia: Judy i Benjamina pozostały wierne domowi Dawida i trzymały się prawdziwego Boga, lecz w końcu czciły także bałwana Molocha. Te dwa pokolenia tworzyły królestwo Juda, a ich obywatele nazywali Judejczykami czyli Żydami. Oba te królestwa upadły.
Po powrocie z niewoli babilońskiej powstało nowe państwo żydowskie, które za Machabeuszów wywalczyło sobie nawet chwilową niezależność i nazywało się Judea. Nazwa Izraelitów zaginęła, gdyż między tymi, którzy wrócili z niewoli było niewielu z dziesięciu
pokoleń, zwanych wprzód Izraelitami. Odtąd potomkowie Jakóba nazywali się stale Żydami, „Jehudim“ i tę nazwę zatrzymali też po drugim zburzeniu Jerozolimy, kiedy byli zmuszeni błąkać się po świecie wśród innych narodów.
Jaka więc dziś nazwa przysługuje żydom? U nas nazwa żyd uchodzi prawie za przezwisko i żydów nazywamy urzędownie Izraelitami, co oni też wolą. Ciekawą jest rzeczą, że na wschodzie nazwa żyd uchodzi także za przezwisko, a żydzi są dziś w swej pierwotnej ojczyźnie najbardziej znienawidzonym narodem.
Turcy obchodzą się z nimi jak z psami, znacznie gorzej jak z chrześcijanami. W nowszych jednak czasach zaczynają żydzi sami nazywać się żydami, a nie Izraelitami i chcą wszędzie przeprowadzić tę nazwę jako dla siebie zaszczytną.
Istotnie wyraz Żyd pochodzi od Jehuda (wyznawca Jehowy, wyznawca Boga), jest więc nazwą zaszczytną i żydzi powinni się starać, aby na tę nazwę sobie zasłużyć.
Że jednak tę nazwę pierwotnie chwalebną podali w powszechną pogardę, wolno im ją sobie nadal zatrzymać. Nazwa Izraelita znaczy dosłownie „bojownik Boży“, jest też bardzo piękna, ale czy historia żydów tę nazwę usprawiedliwia, czy żydzi byli istotnie wierni tej nazwie ? Już niegdyś prorok Jeremiasz skarżył się na ich bezbożność: „Od wieku złamałeś jarzmo moje, rozerwałaś związki moje i mówiłaś
: Nie będę służyła“ *).
Podobne wyrzuty spotykamy często w Piśmie św. Piotr św. wymawia wprawdzie żydów nie wiadomością w swem kazaniu w dzień Zesłania Ducha św. Sam Chrystus Pan wyrzekł na krzyżu słowa: „Ojcze, przebacz, im, bo nie wiedzą, co czynią!“ Także apostoł Paweł pisze w drugim liście do Koryntian: „Gdyby byli Pana chwały poznali, nigdy by go nie byli ukrzyżowali“. Ale to uniewinnianie żydów niewiadomością stosuje się tylko do dawniejszych żydów. Nowsi żydzi rozproszeni między chrześcijanami, mają sposobność poznać prawdziwego Boga i prawdziwą religią, a jednak przeciw niej walczą jawnie i skrycie. Całe dzieje tego ludu to walka przeciw Bogu i Chrystusowi Jego, przeciw Mesjaszowi, którego nie poznali. Dlatego, jeżeli żyd zasługuje na nazwę Izraelity „bojownika Bożego“, to chyba w znaczeniu, że toczy bój z Bogiem.
Prócz tych nazw, spotykamy jeszcze nazywanie dzisiejszych żydów „wyznawcami Mojżesza“. Czy dzisiejsi żydzi są istotnie „Mojżeszowego wyznania?“ zastanowimy się nad tem później, kiedy będzie mowa o Talmudzie i o jego stosunku do Biblii. Przekonamy się, że dzisiejsi żydzi zachowali bardzo mało z tego, co prawo Mojżeszowe nakazuje, że z czasem utworzyli sobie nową religię, którą najlepiej nazwać żydowską, a nie Mojżeszową lub starozakonną.Widzimy, że już sama nazwa żydów jest interesującą i jest jakby streszczeniem ciekawych bądź co bądź dziejów tego narodu.
