Narodziny polskiej grafiki artystycznej 1897-1917

Narodziny polskiej grafiki artystycznej 1897-1917 - Irena Kossowska

Książka ukazuje po raz pierwszy w szerokim, genetycznym i problemowym wymiarze różnorodność polskiej grafiki artystycznej, przejawiającą się już w okresie jej kształtowania się przypadającym na lata 1897-1917. Zarysowuje zasadnicze etapy rozwoju tej aspirującej do samodzielności dyscypliny, definiuje wyłaniające się w jej ramach nurty, prezentuje współtworzących je artystów, charakteryzuje podejmowane przez nich poszukiwania i eksperymenty. Przedmiotem badań są tu w znacznej mierze dzieła graficzne dotychczas nieopracowane i niepublikowane, często ryciny twórców nieuwzględnionych w historiografii polskiej sztuki. Narracja książki odtwarza determinację walki o nobilitację grafiki w znacznie szerszym kontekście – upowszechniania norm estetyki „czerni i bieli”, zasad monochromatycznego obrazowania, którym podporządkowany był także szkic i rysunek. Promowanie rysunku wykonanego czarną kredką, tuszem i węglem było, wraz z propagowaniem grafiki oryginalnej, elementem kampanii o przeobrażenie świadomości estetycznej odbiorców, przekonanie ich o artystycznych walorach tych bardziej „intymnych” i pozornie podrzędnych wobec malarstwa środkach wyrazu. Zasadniczym elementem dyskursu jest kontekst oryginalnej grafiki europejskiej, nieodzowny z tego przede wszystkim względu, iż pionierzy polskiej grafiki warsztatowej tam właśnie poszukiwali początkowo wzorów i inspiracji. Jednocześnie książka podkreśla oryginalny wkład, jaki ta nowa dyscyplina polskiej sztuki, stopniowo uniezależniająca się od niewolniczych naśladownictw, wniosła w ciąg przeobrażeń sztuki europejskiej.