Mowa i milczenie Romantyczne antynomie samotności

Mowa i milczenie Romantyczne antynomie samotności - Maria Kalinowska

Tytuł książki Marii Kalinowskiej zapowiada ogromną problematykę. „Mowa” i „m ilczenie” należą do najistotniejszych kategorii romantycznej filozofii literatury i teorii dzieła literackiego. Określają one punkt wyjścia i punkt dojścia poetyki romantycznej: od dążenia do absolutnej adekwatności języka poetyckiego, poprzez swoisty akt mowy, jakim było M ickiewiczowskie „słowo-czyn” (a także „słowo w tonie” towiańczyków), do Norwidowskich koncepcji przemilczeń i m ilczenia jako „wewnętrznego monologu”. Kalinowską jednak interesują nie tyle kwestie poetyki, co filozoficzna interpretacja romantycznej antropologii, odczytywanej przez analizę jednego z najważniejszych tematów romantycznej literatury: samotności. „Mowa” i „milczenie” są więc nie tyle kategoriami poetyki, co symbolicznym wyrazem zawartych w tekstach romantyków koncepcji antropologicznych. Są elementami organizacji „świata przedstawionego” interpretowanych w książce Kalinowskiej 'utworów, ale autorkę interesuje przede wszystkim ów „świat przedstawiony”, niewiele uwagi poświęca natomiast środkom wyrazu kreującym tenże „świat”.