Monografja letniska Zawoi, 1930r.

Monografja letniska Zawoi, 1930r. - Praca Zbiorowa

Zawoja – duża wieś w południowej Polsce, położona na południu kraju przy granicy ze Słowacją w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja. Miejscowość jest siedzibą gminy Zawoja.

Według danych z 2012 r. wieś miała 6563 mieszkańców. 

Położona jest u stóp Babiej Góry (1725 m), w dolinie rzeki Skawica oraz na stokach pasm górskich zaliczanych do dwóch regionów geograficznych: do Beskidu Żywieckiego (Pasmo Babiogórskie) i Beskidu Makowskiego(Pasmo Przedbabiogórskie czyli Jałowieckie)[3].

Miejscowość letniskowa i turystyczna, stanowi punkt wypadowy dla turystyki w rejonie Babiej Góry, pasma Policy i Jałowca. Mieści się tu siedziba Babiogórskiego Parku Narodowego.

W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa bielskiego. 

Zawoja wraz z wsią Skawica, położone są w dolinie Skawicy niosącej wody spod Babiej Góry do Skawy, powstały one w wyniku naporu osadniczego torującego sobie drogę w pierwotnej puszczy karpackiej. Pierwsze wzmianki o Skawicy, jako o wsi istniejącej, pochodzą sprzed 1593. Przez długi czas wsie Zawoja i Skawica traktowane były jako jedna i określane mianem Skawica. Przez cały okres staropolski wsie należały do starostwa lanckorońskiego i pozostały we władaniu kolejnych dzierżawców królewszczyzny.

W 1847 miejscowość nawiedził wielki głód, który przyczynił się do wybuchy tyfusu i cholery.

Od 1836 wprowadzono nazwę "Zawoja". Wywodzi się ona od wołoskiego słowa zavoi i oznacza "las nad rzeką"[7].

2 kwietnia 1969 w Zawoi (na północnym stoku Policy), rozbił się samolot An-24 SP-LTF Polskich Linii Lotniczych LOT. W katastrofie zginęły 53 osoby (47 pasażerów i 6 członków załogi), nikt się nie uratował. Z okazji 40. rocznicy katastrofy został postawiony pomnik na szczycie Policy[8].

W latach 1945 – 1991 stacjonowała tu strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza. Z dniem 16.05.1991 roku strażnica została przejęta przez Straż Graniczną.