Monografia Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie, 1886 r.

Monografia Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie, 1886 r. - Józef Mrazka

Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie (TWU) – instytucja ubezpieczeniowo–finansowa z siedzibą w Krakowie.

Pierwotnie w okresie zaboru austriackiego inicjatorem powstania był Franciszek Trzecieski już w 1842, gdy na sejmie postulatowym poruszył sprawę ustanowienia zakładu ubezpieczeń, co nie przyniosło skutku. Po ponownym wniosku Trzecieckiego z 1844, sejm polecił wykonanie stosownego projektu, który nie zyskał przychylności Wydziału. Później osobny projekt stworzyło Towarzystwo Gospodarcze we Lwowie (1859), który został odrzucony przez rząd w Wiedniu w 1859.

Powodowany skutkami pożaru w mieście Mielec Trzecieski ponownie wnioskował założenie towarzystwa, na co przychylnie odpowiedziało krajowe prezydium w Krakowie, wymagając przedstawienia programu. Przygotowany program został przedłożony do krakowskiego prezydium 20 marca 1857, a jego współtwórcami byli Leon Gołaszewski, Karol Lariss, Władysław Sanguszko i Henryk Wodzicki. Na przełomie 1858/1859 prezydium przekazało kierującym towarzystwem wskazówki dotyczące zmian w jego statucie. W tym czasie do komitetu towarzystwa wstąpili: Wincenty Bobrowski, Edward Homolacs, Wincenty Kirchmajer, Wiktor Lanckoroński, Walenty Milieski, Kazimierz Starzeński, Józef Załuski. Te osoby, wraz z wcześniejszymi twórcami programu, zostały założycielami towarzystwa. W dalszym czasie trwały prace dotyczące poprawek w statucie, zaś ministerstwo spraw wewnętrznych zapewniło, iż wyda zezwolenie na utworzenie towarzystwa. Komitet prowadził akcję promującą powstanie towarzystwa wśród ziemian (rząd warunkował wydanie koncesji od wysokości ubezpieczeń 6 mln. zł). W 1860 Trzecieski został wybrany dożywotnim kuratorem towarzystwa (prowadził starania przez 18 lat celem jego powstania). 20 października 1860 została wydana koncesja na działanie towarzystwa, 26 listopada 1860 zebrało się Zgromadzenie konstytuujące, które dokonało wyboru Zarządu.