Moja wyprawa na Pamiry 1929 r

Moja wyprawa na Pamiry 1929 r - Mrozowska Jadwiga Toeplitz

Jadwiga Toeplitz-Mrozowska, zasłużona artystka scen krakowskich, zasłynęła jako organizatorka eksploracyjnych wypraw do Azji. Jej imię nosi przełęcz w paśmie górskim Kurtaku na Pamirze, w pobliżu jeziora Zorkul. W 1929 roku o istnieniu tego zanikającego jeziora wiedziało niewielu geografów. Członkowie ekspedycji kierowanej przez polską podróżniczkę, wśród których byli alpiniści włoscy, postanowili odnaleźć je i zbadać. Posuwając się szlakiem innego naszego badacza gór Azji, Bronisława Grąbczewskiego, pani Jadwiga dotarła do Hindukuszu, skąd zboczyła na tereny do tej pory nieznane. W pobliżu granicy z Afganistanem odkryła wiele nienazwanych jeszcze dolin i przełęczy. Sporządziła mapę zbadanych przez siebie okolic. Wyjaśniła przyczynę wysychania jeziora Zorkul. Ustaliła linię wododziału w paśmie Kurtaku. Wytyczyła nowe drogi przez górskie łańcuchy, na których nigdy przedtem nie odcisnęła się stopa ludzka. W uznaniu tych zasług Włoskie Towarzystwo Geograficzne odkrytą przez nią przełęcz na wysokości 4200 m n.p.m. nazwało Passo J. Toeplitz-Mrozowska i nagrodziło naszą rodaczkę złotym medalem, który po raz pierwszy został przyznany kobiecie.