Marksizm a teoria osobowości

Marksizm a teoria osobowości - Lucien Seve

Sève rozpoczyna od krytycznej analizy stanu psychologii osobowości. Jego zdaniem psychologia zgromadziła ogromną liczbę obserwacji i danych, ale nie wypracowała jeszcze spójnej teorii wyjaśniającej, czym właściwie jest osobowość i jakie prawa rządzą jej rozwojem. Autor analizuje najważniejsze nurty psychologiczne XX wieku, wskazując ich ograniczenia. Szczególnie krytykuje teorie, które sprowadzają człowieka do biologii, genetyki lub indywidualnych cech psychicznych, pomijając wpływ historii i społeczeństwa. Według niego osobowość nie jest czymś wrodzonym i niezmiennym, lecz rezultatem aktywności człowieka w określonych warunkach społecznych i historycznych. W kolejnych częściach książki autor rozwija marksistowską koncepcję człowieka. Wychodzi od myśli Karl Marx, zwłaszcza od tezy, że istota człowieka nie tkwi w pojedynczej jednostce, lecz w całokształcie stosunków społecznych. Sève argumentuje, że człowieka nie można zrozumieć w oderwaniu od pracy, rodziny, kultury, klasy społecznej i historycznej epoki. Każdy człowiek rodzi się w określonym świecie społecznym, który wpływa na jego potrzeby, możliwości i sposób myślenia. Osobowość nie jest więc zamkniętym zbiorem cech, lecz dynamicznym układem relacji między jednostką a społeczeństwem